Καλώς ήρθατε στην διαδικτυακή μας κοινότητα.
Εδώ μπορείτε να συζητήσετε και να ενημερωθείτε για θέματα που αφορούν την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας.
Για να συμμετέχετε και να μπορείτε να κατεβάσετε αρχεία και εικόνες που βρίσκονται στα μηνύματα πρέπει να εγγραφείτε.
Η εγγραφή είναι δωρεάν και θα σας αποσταλεί άμεσα ένα e-mail για την ενεργοποίηση της εγγραφής σας.
Εάν δεν το λάβετε σε λίγα λεπτά ελέγξετε το φάκελο ομαδικής αλληλογραφίας ή το φάκελο SPAM ή το φάκελο ανεπιθύμητης αλληλογραφίας καθώς μπορεί να βρεθεί εκεί από λάθος του λογισμικού ηλεκτρονικού ταχυδρομείου.
Εάν έχετε ξεχάσει τον κωδικό σας, μπορείτε να ζητήσετε να σας ξανασταλεί από εδώ.
17 Ιανουαρίου 2018, 19:59:33

Αποστολέας Θέμα: Ιστορία της Ιατρικής.  (Αναγνώστηκε 25629 φορές)

0 μέλη και 1 επισκέπτης διαβάζουν αυτό το θέμα.

19 Δεκεμβρίου 2010, 17:48:47
Απάντηση #15
Αποσυνδεδεμένος

Argirios Argiriou

Moderator
Καθημερινή, 17/12/2010.

[spoiler]Προπύργιο στη μάχη κατά των αφροδισίων
Αναμνηστικό λεύκωμα για τα εκατό χρόνια του νοσοκομείου «Ανδρέας Συγγρός»
Της Ολγας Σελλα

Παναγιωτης Σταυροπουλος

100 χρόνια νοσοκομείου «Ανδρέας Συγγρός»

σελ. 156

Στις 4 Ιανουαρίου 1910, «εκ του παλαιού νοσοκομείου εν Πειραιεί και εν αξιοθρηνήτω καταστάσει» μεταφέρθηκαν οι 20 πρώτες εκδιδόμενες γυναίκες που έπασχαν από αφροδίσια νοσήματα στο νεόκτιστο νοσοκομείο «Ανδρέας Συγγρός», στην περιοχή των Ιλισίων, που δημιουργήθηκε εξ ολοκλήρου με το ποσόν που διέθεσε ο ευεργέτης Ανδρέας Συγγρός. Σκοπός του, η δωρεάν νοσηλεία και θεραπεία γυναικών και ανδρών που έπασχαν από αφροδίσια νοσήματα, αλλά και η εκπαίδευση φοιτητών των ιατρικών σχολών στο γνωστικό αντικείμενο της Δερματολογίας-Αφροδισιολογίας. Μοναδικός όρος του ευεργέτη, το νοσοκομείο να φέρει το όνομά του.

Εκατό χρόνια ζωής μετρούν ήδη τα χαμηλά κεραμοσκεπή κτίρια που σχεδίασε ο αρχιτέκτονας Ε. Μεταξάς. Διατηρούν, δίπλα στα πολυώροφα και πολυτελή ξενοδοχεία της περιοχής, την αισθητική και την αύρα των πρώτων χρόνων του 20ού αιώνα. Και την ίδια στιγμή, κλείνουν μέσα τους ένα σημαντικό κομμάτι από την ιστορία της πόλης, αλλά και από την ιστορία της δημόσιας υγείας.

Eξάπλωση της σύφιλης

Είναι η εποχή που το «αφροδίσιον πάθος» δεσπόζει· που οι γιατροί «σπάνια καταδέχονται» να αναφέρουν στα δελτία της ιατρικής της ταυτότητας την ειδικότητά τους σωστά και αντί για «δερματολόγος-αφροδισιολόγος» γράφουν απλώς «συφιλιδολόγος». Είναι η εποχή που η «αγυρτεία» ακμάζει, και ταυτόχρονα είναι τα χρόνια που η επίπτωση των αφροδισίων νοσημάτων στον γενικό πληθυσμό είναι εντυπωσιακά μεγάλη. Κι όταν άνοιξε το νοσοκομείο «Α. Συγγρός», το 1910, έπασχε από σύφιλη το 49,2% των ασθενών, για να αυξηθεί δύο χρόνια αργότερα και να φτάσει το 51,5%.

Ολη αυτή την άγνωστη, αλλά ενδιαφέρουσα και γοητευτική ιστορία, μας αποκαλύπτει ο γιατρός δερματολόγος του νοσοκομείου «Α. Συγγρός», Παναγιώτης Σταυρόπουλος, ο οποίος ανέλαβε την ευθύνη της έρευνας αλλά και της συγγραφής των κειμένων ενός αναμνηστικού λευκώματος με αφορμή τα 100 χρόνια ύπαρξης του νοσοκομείου. Μια έκδοση που δεν θα γινόταν πραγματικότητα, χωρίς τη διορατική στήριξη του διευθυντή του νοσοκομείου, καθηγητή Ανδρέα Κατσάμπα. Ενα λεύκωμα που κυκλοφόρησε σε 2.000 αντίτυπα, διανέμεται δωρεάν και πάει για ανατύπωση!

Για μία ακόμη φορά ένα νοσηλευτικό ίδρυμα αποφασίζει να αφηγηθεί την ιστορία του και κάποιοι γιατροί, παράλληλα με τις ιατρικές τους υποχρεώσεις, ανοίγουν αρχεία, εντοπίζουν τεκμήρια από την ιστορία και τη λειτουργία του ιδρύματος, και αφηγούνται την ιστορία όχι ενός νοσηλευτικού ιδρύματος μόνο, αλλά πολύ περισσότερες. Ετσι, στις σελίδες του λευκώματος για τα 100 χρόνια από την ίδρυση του νοσοκομείου «Ανδρέας Συγγρός» υπάρχει ένα μέρος από την ιστορία των εθνικών ευεργετών, της Αθήνας, των κοινωνικοοικονομικών εξελίξεων στα 100 χρόνια που πέρασαν, και της δημόσιας υγείας και των διαδρομών της στα χρόνια που το νεότερο ελληνικό κράτος προσπαθούσε να εγκαθιδρύσει θεσμούς και κράτος πρόνοιας.

Ο γιατρός Παναγιώτης Σταυρόπουλος έγραψε μέσα σ’ έναν μήνα τα κείμενα του λευκώματος. «Ηταν μια προσέγγιση μέσω των εποχών που σημάδεψαν το νοσοκομείο και των καθηγητών που το διηύθυναν», λέει στην «Κ». Και πιστεύει ότι σήμερα υπάρχει μεγαλύτερο ενδιαφέρον του κοινού για την ιστορία των νοσηλευτικών ιδρυμάτων. Κι επειδή «το δημόσιο νοσοκομείο θα είναι σε λίγο δέκτης μεγαλύτερου πληθυσμού», θεωρεί ότι είναι καλό να γνωρίζουμε πώς έδρασαν στην ιατρική ιστορία αυτού του τόπου.

Δύσκολες μάχες

Στις σελίδες του λευκώματος, που δεν έχει να ζηλέψει σε τίποτα από καλαίσθητες επαγγελματικές εκδόσεις, συνυπάρχουν οι πρώτοι ασθενείς, οι πρώτοι γιατροί, τα πρώτα μηχανήματα. Και στα κείμενα διαβάζουμε τα δύσκολα βήματα, τις δύσκολες μάχες των επιστημόνων να ανατρέψουν φοβίες και ιδεοληψίες:

«Η συμβολή όμως του Γ. Θ. Φωτεινού (σ. σ.: του πρώτου διευθυντή του νοσοκομείου) υπήρξε καθοριστική στη σταυροφορία ενημέρωσης του ελληνικού πληθυσμού για τα αφροδίσια νοσήματα. Με προπύργιο το νοσοκομείο “Α. Συγγρός”, το οποίο λειτουργούσε σαν πανελλήνιο Κέντρο Αναφοράς, οργάνωσε έναν έντονο και συνεχή αντιαφροδισιακό αγώνα. Στο πλαίσιο αυτής της προσπάθειας εξέδωσε το εγχειρίδιο με τίτλο “Σωθείτε από τα αφροδίσια πάθη. Συμβουλές για υγιείς και αρρώστους”, στο οποίο με απλή, καθημερινή και κατανοητή γλώσσα παρέθετε την κλινική εικόνα, τη θεραπευτική αγωγή και κυρίως τα μέτρα προφύλαξης από τα αφροδίσια νοσήματα», διαβάζουμε στο λεύκωμα. Κι επειδή η εξέλιξη της επιστήμης ήταν γοργή τον περασμένο αιώνα, ο Παν. Σταυρόπουλος μάς δίνει την ευκαιρία να παρακολουθήσουμε την εξέλιξη των μεθόδων, των φαρμάκων, των αντιλήψεων και των πολιτικών στη δημόσια υγεία. Αλλά και τη διαρκή επαγρύπνηση των ερευνητών και των γιατρών, αφού οι «εχθροί» του ανθρώπινου σώματος δεν σταματούν. Απλώς αλλάζουν πρόσωπο και όνομα.[/spoiler]

Δεν είναι ορατοί οι σύνδεσμοι (links). Εγγραφή ή Είσοδος
 
 
 
 
Before ordering a test decide what you will do if it is (1) positive, or (2) negative. If both answers are the same, don't do the test. Archie Cochrane.

19 Ιουνίου 2011, 13:18:04
Απάντηση #16
Αποσυνδεδεμένος

Argirios Argiriou

Moderator
Καθημερινή, 18-06-2011
Της Πεννυς Μπουλουτζα.



[spoiler]Aπό απλά σιρόπια, κολλύρια, αλοιφές, σταγόνες, χάπια έως και κολπικά υπόθετα που συνδύαζαν δεκάδες ουσίες, η φαρμακευτική αποτέλεσε από την αρχαιότητα μία ιδιαίτερα λεπτομερή επιστήμη για την αντιμετώπιση σχεδόν όλων των γνωστών ασθενειών. Τα γραπτά του Ιπποκράτη αναφέρουν περίπου 250 φαρμακευτικά φυτά. Ο Γαληνός, που χαρακτηρίζεται ως ο δεύτερος σπουδαιότερος γιατρός της Αρχαιότητας μετά τον Ιπποκράτη, στις γραφές του περιέγραψε τα περίφημα «Γαληνικά Φάρμακα», μερικά εκ των οποίων περιείχαν έως και 100 διαφορετικές ουσίες έκαστο. Ο Νικόλαος Μυρεψός (το 1.300 μ.Χ.) συνέταξε συνταγολόγιο με περισσότερα από 2.200 φάρμακα, πολλά εκ των οποίων αφορούσαν μείγματα 3 - 5 διαφορετικών υλικών. Η αρχαία αυτή γνώση κρατάει έως και σήμερα μέσα από γραπτά, τα οποία σημαντικοί εξειδικευμένοι επιστήμονες ερευνούν και ανακαλύπτουν συνεχώς νέες θεραπευτικές ιδιότητες. Στα αρχαία φάρμακα εστίασαν επιστήμονες κατά τη διάρκεια της 3ης Αμφικτυονίας Εταιρειών και Συλλόγων Ιστορίας και Ηθικής - Δεοντολογίας που διοργανώθηκε το περασμένο Σαββατοκύριακο από το Διεθνές Ιπποκράτειο Ιδρυμα στην Κω.

Οπως ανέφερε στην «Κ» ο πρόεδρος του ιδρύματος καθηγητής Χειρουργικής κ. Στέφανος Γερουλάνος, για την παρασκευή των φαρμάκων χρησιμοποιούνταν επί το πλείστον βότανα και φυτά, καθώς και ορυκτά και ζωικά υλικά, όπως π. χ. ελαφαντοστούν, δόντι λιονταριού ή ακόμα και κόπρανα ζώων.

Μεταξύ των πλέον γνωστών αρχαίων φαρμακευτικών ορυκτών ήταν η «λήμνια γη» (εξαγώγιμο φάρμακο), που εθεωρείτο ότι βοηθούσε στην επούλωση πληγών. Η «λήμνια γη» εξορυσσόταν σε τοποθεσία περίπου στο κέντρο της Λήμνου και αναμειγνυόταν με το αίμα ζώων που θυσιάζονταν. Επλαθαν το «μείγμα» σε μικρό σχήμα και το σφράγιζαν με ειδική σφραγίδα, για την προστασία του από οποιαδήποτε νοθεία. Το προϊόν είτε χρησιμοποιούνταν με νερό για την αντιμετώπιση τραυμάτων είτε το έδιναν μαζί με το φαγητό. Λόγω της αιμοσφαιρίνης περιείχε σίδηρο, ενώ ακριβώς επειδή είχε χώμα ήταν και καθαρτικό. Σε πολλές περιπτώσεις πάντως, τα «αρχαία φάρμακα» ήταν καθαρά θέμα αυθυποβολής. Αυτό ισχύει για τον χρυσό που έως και πρόσφατα εικαζόταν ότι ήταν δυνατό θεραπευτικό για τους ρευματισμούς, ενδεχόμενο που δεν έχει επιβεβαιωθεί. Η σκόνη χρυσού χρησιμοποιούνταν ως ουσία σε φαγητά. Οπως αναφέρει ο κ. Γερουλάνος, χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι αυτό του βιεννέζικου σνίτσελ, το οποίο αποτελεί εφεύρεση και μυστικό της κουζίνας των Παλαιολόγων του Βυζαντίου. Η συνταγή μαθεύτηκε μέσω «προξενιού» στη Σαραγόσα της Ισπανίας και μετά στη Βιέννη. Η αρχική συνταγή αφορούσε τη χρήση σκόνης χρυσού πάνω στο κρέας, στην οποία όφειλε το «ξανθό» του χρώμα. Αργότερα, το ξανθό χρώμα αντιγράφεται με μουστάρδα στο «πανέ».

Πάντως, οι φυτικές ουσίες είναι οι πλέον χρησιμοποιούμενες στην αρχαία φαρμακευτική και «κρατούν» καλά ακόμα και σήμερα. Οι κουμαρίνες είναι γνωστά αντιπηκτικά, περιέχονται ως ουσίες στα κούμαρα, και τα χρησιμοποιούσε ο Ιπποκράτης για τη θρομβοφλεβίτιδα. Από τον ταξό (κωνοφόρο αειθαλές δένδρο, πολύ διαδεδομένο ως φράχτης σε κήπους) μπορεί να παραχθεί από την ταμοξιφαίνη που αποτελεί σήμερα θεραπεία επιλογής για τον καρκίνο του μαστού. Το λουλούδι βίνκα περιέχει βινκριστίνη που είναι αντικαρκινική ουσία (χημειοθεραπεία). Το αψέντι (αρτεμισία το αψίνθιον) χρησιμοποιείται σήμερα ξανά ως ισχυρό αντιελονοσιακό. Και φυσικά η ασπιρίνη των 110 ετών έχει ως βασικό στοιχείο το σαλικυλικό οξύ. Ο Ιπποκράτης χρησιμοποιούσε φλούδα ιτιάς (salix alba) ως αναλγητικό.

Συνταγές από την αρχαιότητα
«Το καλύτερο φάρμακο για τον πονόλαιμο είναι το χαμομήλι με μέλι και λεμόνι.

Η πολύ διαδεδομένη αυτή γνώση έρχεται από την αρχαιότητα, όταν οι Ελληνες θεραπευτές έφτιαχναν σιρόπια με βάση το μέλι», επισημαίνει στην «Κ» ο πρόεδρος του Διεθνούς Ιπποκράτειου Ιδρύματος, καθηγητής κ. Στέφανος Γερουλάνος.

Οπως αναφέρει ο κ. Γερουλάνος, χρησιμοποιούσαν σαν βάση το μέλι αραιωμένο είτε με νερό είτε με ξίδι στο οποίο προσέθεταν τις φαρμακευτικές ουσίες από τα διάφορα φυτικά εκχυλίσματα.

Οι ουσίες εξάγονταν από τα φυτά είτε με βρασμό, είτε με τον εμποτισμό τους για μεγάλο χρονικό διάστημα σε κρασί ή λάδι.

Αλλη μία συνταγή που «κρατάει» από την αρχαιότητα και χρησιμοποιείται και σήμερα από πολλούς φαρμακοποιούς είναι η αλοιφή για την αντιμετώπιση των πανάδων στα χέρια.

Σύμφωνα με τον κ. Γερουλάνο, η συνταγή είναι πολύ απλή και έχει ως συστατικά το λάδι (θα πρέπει να ζεσταθεί για λίγο), το κερί μέλισσας και τη μαστίχα.

«Εάν προστεθούν αυτά τα συστατικά γίνεται μία άσπρη αλοιφή που βοηθά πολύ στο “σβήσιμο” των πανάδων στα χέρια», σημειώνει ο καθηγητής.

Και φυσικά η μαλακτική ιδιότητα της αλόης, που χρησιμοποιείται κατά κόρον σε κρέμες και αλοιφές για το δέρμα, είναι γνωστή από τους αρχαίους χρόνους.[/spoiler]


Δεν είναι ορατοί οι σύνδεσμοι (links). Εγγραφή ή Είσοδος
Before ordering a test decide what you will do if it is (1) positive, or (2) negative. If both answers are the same, don't do the test. Archie Cochrane.

21 Οκτωβρίου 2011, 22:33:33
Απάντηση #17
Αποσυνδεδεμένος

Argirios Argiriou

Moderator
Από πρόσφατο μήνυμα του συναδέλφου Παναγιώτη Λουμάκη:

"Ελληνική Ιατρική στην αρχαιότητα και στο Βυζάντιο".


Δεν είναι ορατοί οι σύνδεσμοι (links). Εγγραφή ή Είσοδος
Before ordering a test decide what you will do if it is (1) positive, or (2) negative. If both answers are the same, don't do the test. Archie Cochrane.

21 Οκτωβρίου 2011, 22:35:04
Απάντηση #18
Αποσυνδεδεμένος

Argirios Argiriou

Moderator
Από πρόσφατο μήνυμα του συναδέλφου Βασίλη Παπαδόπουλου.

Ένα πολύ ενδιαφέρον κείμενο για την Ιατρική στο Βυζάντιο γραμμένο από τη μεριά ενός μη ιατρού:


Δεν είναι ορατοί οι σύνδεσμοι (links). Εγγραφή ή Είσοδος
Before ordering a test decide what you will do if it is (1) positive, or (2) negative. If both answers are the same, don't do the test. Archie Cochrane.

21 Οκτωβρίου 2011, 22:36:33
Απάντηση #19
Αποσυνδεδεμένος

Argirios Argiriou

Moderator
Από πρόσφατο μήνυμα του medicus.


Η γέννηση του Νοσοκομείου στο Βυζάντιο


Δεν είναι ορατοί οι σύνδεσμοι (links). Εγγραφή ή Είσοδος
Before ordering a test decide what you will do if it is (1) positive, or (2) negative. If both answers are the same, don't do the test. Archie Cochrane.

24 Μαρτίου 2012, 19:57:55
Απάντηση #20
Αποσυνδεδεμένος

Argirios Argiriou

Moderator
Από πρόσφατο μήνυμα της Carlita, σε άλλο σημείο του φόρουμ:

Δεν είναι ορατοί οι σύνδεσμοι (links). Εγγραφή ή Είσοδος
Before ordering a test decide what you will do if it is (1) positive, or (2) negative. If both answers are the same, don't do the test. Archie Cochrane.

24 Μαρτίου 2012, 23:31:15
Απάντηση #21
Αποσυνδεδεμένος

Γιώργος Κανελλόπουλος


Θα με ενδιέφερε αν έχει κάποιος ιστορικά στοιχεία για τα λυσσιατρεία στην Ελλάδα.

12 Μαΐου 2013, 20:49:41
Απάντηση #22
Αποσυνδεδεμένος

Argirios Argiriou

Moderator
Καθημερινή, 12/05/2013.
Της Ολγας Σελλα.

Καρκίνος, ασθένεια από το 2625 π.Χ.

Συναρπαστικό χρονικό για τη διάγνωση και τη θεραπεία της νόσου.



«Λυπάμαι, κυρία Ρόουζεναο, οι Times δεν μπορούν να δημοσιεύσουν ούτε τη λέξη στήθος ούτε τη λέξη καρκίνος στις σελίδες τους», απαντούσαν, στις αρχές της δεκαετίας του ’50, οι New York Times στη Φάνι Ρόουζεναο που είχε θεραπευτεί από καρκίνο του στήθους και ήθελε να δημοσιεύσει μία καταχώρηση με θέμα μια ομάδα στήριξης γυναικών με καρκίνο του στήθους. Πράγματι, λίγα μόλις χρόνια πριν, όχι μόνο στον Τύπο, αλλά και στις μεταξύ μας συζητήσεις ο καρκίνος δεν λεγόταν ποτέ με το όνομά του. Οι άνθρωποι ξόρκιζαν την ασθένεια με το να μην αναφέρονται ευθέως σε αυτήν. Ηδη όμως υπήρχαν μοναχικοί αλλά ταγμένοι επιστήμονες, που έκαναν μόνοι τους συνεχή πειράματα, αφιέρωναν τη ζωή τους πάνω από τα μικροσκόπια, προσπαθώντας να κατανοήσουν τι δημιουργεί, πώς εξαπλώνεται και, κυρίως, πώς μπορεί να θεραπευτεί, η ασθένεια που αφορά πλέον πάρα πολλούς ανθρώπους σε όλον τον κόσμο. Ηρθαν αντιμέτωποι με καχυποψίες, με απογοητεύσεις, με ήττες, αλλά και σημαντικές νίκες στη διαδρομή αυτή.

Ο ογκολόγος στο νοσοκομείο του πανεπιστημίου Κολούμπια, ο ινδικής καταγωγής Σιντάρτα Μούκερτζι, άντλησε το τελικό του ερέθισμα από την ερώτηση που του έκανε μία ασθενής του, που ακολουθούσε θεραπεία για τον καρκίνο: «Είμαι πρόθυμη να συνεχίσω, αλλά πρέπει να μάθω τι είναι αυτό που πολεμάω», του είπε. Και ο Σιντάρτα Μούκερτζι αποφάσισε να γράψει τη βιογραφία αυτής της ασθένειας. Το πότε πρωτοεμφανίστηκε, πότε αναφέρθηκε με αυτό το όνομα για πρώτη φορά, τι πίστευαν οι αρχαίοι πολιτισμοί για τον καρκίνο. Το αποτέλεσμα είναι ένα ογκώδες βιβλίο, που μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Μεταίχμιο με τον τίτλο «Η μεγάλη ασθένεια – Βιογραφία του καρκίνου» (μετάφραση Στέλλα Τσιλεδάκη, Νέλλη Φασουλή, επιστημονική επιμέλεια Νώντας Σιαμαντάς). Το βιβλίο απέσπασε το βραβείο Pulitzer στην κατηγορία non fiction, ενώ οι New York Times το κατέταξαν στα δέκα πιο ενδιαφέροντα βιβλία της χρονιάς που κυκλοφόρησε (2010). Τον Δεκέμβριο του 2011 βραβεύτηκε από την εφημερίδα Guardian, και για να πάρει αυτό το βραβείο «νίκησε» τέσσερα μυθιστορήματα.

Και είναι πράγματι συγκλονιστικό το αφήγημα του Μούκερτζι. Γιατί χωρίς να εξωραΐζει τίποτα, αφηγείται τα στάδια των πρώτων μαχών με την άγνωστη ασθένεια, εντάσσει σε αυτήν την αφήγηση περιστατικά ασθενών και διαδρομές μεγάλων επιστημόνων, επιχειρεί να κατανοήσει πολιτισμικά και κοινωνικά τη «μεγάλη ασθένεια». «Σε αυτήν τη διαδρομή συναντάμε νίκες και ήττες, εκστρατείες επί εκστρατειών, ήρωες και ασεβείς, επιβίωση και ανθεκτικότητα και, αναπόφευκτα, τους προσβεβλημένους, τους τραυματισμένους, τους καταδικασμένους, τους λησμονημένους, τους νεκρούς. (...) Θα είναι η ιστορία της επινοητικότητας, της ευελιξίας και της επιμονής στη μάχη εναντίον αυτού που ένας συγγραφέας αποκάλεσε “πιο αμείλικτο και δόλιο εχθρό” ανάμεσα στις ανθρώπινες ασθένειες. Θα είναι επίσης μια ιστορία ύβρεως, αλαζονείας, πατερναλισμού, παρανοήσεων, φρούδων ελπίδων και υπερβολικού θορύβου – όλα αυτά αναφορικά με μια ασθένεια για την οποία μόλις πριν από λίγες δεκαετίες διατρανωνόταν η πεποίθηση ότι θα ήταν σύντομα ιάσιμη».

Η πρώτη αναφορά

Η πιο παλιά εμφάνιση της περιγραφής του καρκίνου βρέθηκε τυχαία το 1862, όταν ένας αυτοδίδακτος αιγυπτιολόγος, ο Εντουιν Σμιθ, βρήκε σ’ ένα παλαιοπωλείο στο Λούξορ της Αιγύπτου έναν πάπυρο μήκους 4,5 μέτρων. Ηταν το σύνολο των διδασκαλιών του μεγάλου Αιγύπτιου γιατρού Ιμχοτέπ, ο οποίος έζησε γύρω στο 2625 π.Χ. Εκεί, στο περιστατικό με τον αριθμό 45, περιγράφεται για πρώτη φορά ο καρκίνος του μαστού, «...μια διογκωμένη μάζα στον μαστό... είναι σαν να αγγίζεις μια μπάλα από χαρτί», έγραφε. Ομως στην ενότητα θεραπεία, ο Ιμχοτέπ γράφει: «Δεν υπάρχει». Πέρασαν δύο χιλιετίες μέχρις ότου ξαναγίνει λόγος γι’ αυτήν την ασθένεια, και μάλιστα στο έργο «Ιστορίαι» του Ηρόδοτου, περίπου το 440 π.Χ. Εκεί ο Ηρόδοτος «καταγράφει την περίπτωση της Ατοσσας, βασίλισσας των Περσών, η οποία ξαφνικά χτυπήθηκε από μια σπάνια ασθένεια. (...) Μεσούσης της βασιλείας της, η Ατοσσα παρατήρησε ένα εξόγκωμα που αιμορραγούσε στον μαστό της...». Μερικούς αιώνες αργότερα, περίπου το 160 μ.Χ., ο Ελληνας γιατρός Κλαύδιος Γαληνός υποστηρίζει ότι «ο καρκίνος είναι “παγιδευμένη” μέλαινα χολή – στατική χολή, η οποία δεν μπορεί να αποδράσει από ένα σημείο και έτσι πήζει και γίνεται συμπαγής μάζα».

Ομως, οι βεβαιωμένες παρουσίες της ασθένειας βρέθηκαν σε μούμιες: σ’ ένα νεκροταφείο χιλίων ετών σε μια απoμακρυσμένη αμμώδη πεδιάδα στο νότιο Περού. Ο τρόπος ταφής και το έδαφος επέτρεψαν τη μουμιοποίηση και το 1990, ο παθολογοανατόμος καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Μινεσότα, Αρθρουρ Αουφντερχάιντ, να εντοπίσει τους κακοήθεις όγκους. «Εντοπίστηκαν και άλλοι καρκίνοι σε μούμιες, όπου ο κακοήθης ιστός διατηρήθηκε. Ο παλαιότερος από αυτούς είναι ένας καρκίνος του πεπτικού συστήματος από την Ντάχλα της Αιγύπτου, περίπου από το 400 π.Χ.», έλεγε μετά ο καθηγητής από τη Μινεσότα.

Η χημειοθεραπεία και ο πόλεμος

Το βιβλίο του Σιντάρτα Μούκερτζι κινείται διαρκώς ανάμεσα στο παρελθόν και το παρόν. Γιατί από τις ενδείξεις και τις αποδείξεις του παρελθόντος οι σύγχρονοι επιστήμονες εντόπιζαν, βήμα βήμα, τις θεραπείες.

Ή τυχαία, όπως στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, «όταν εκατοντάδες τόνοι αερίου μουστάρδας απελευθερώθηκαν στο λιμάνι του Μπάρι στην Ιταλία, κατά τη διάρκεια μιας από αέρος επιδρομής.

Το αέριο αποδεκάτισε τα φυσιολογικά λευκοκύτταρα του σώματος, ωθώντας τους ειδικούς στη φαρμακολογία να φανταστούν τη χρήση ενός παρόμοιου χημικού προκειμένου να σκοτώσουν τον καρκίνο των λευκοκυττάρων. Τη χημειοθεραπεία, τον χημικό πόλεμο εναντίον των καρκινικών κυττάρων, την εμπνεύστηκαν, κυριολεκτικά, από τον πόλεμο».

Ο Σιντάρτα Μούκερτζι δεν μένει μόνο στις επιστημονικές ανακαλύψεις. Συνομιλεί με την ιστορία, τη λογοτεχνία, τις μαρτυρίες επωνύμων με καρκίνο. Και παρότι περιγράφει πολλές περιπτώσεις ασθενών και πολλές φάσεις της ασθένειας πολύ δυσκολότερες από τη σημερινή, δίνει την ευκαιρία σε όλους –και σε όσους έχουν «συστηθεί» άμεσα ή έμμεσα με τον καρκίνο και σε όσους είναι υγιείς– να γνωρίσουν τη διαδρομή της ανά τους αιώνες.

Εκτός από τους γιατρούς και τους ερευνητές που βρήκαν θεραπείες και φάρμακα, καθοριστικό ρόλο στη μάχη κατά του καρκίνου διαδραμάτισε η επιχειρηματίας και κοσμική Μέρι Λάσκερ, που συνέβαλε στην εξαπόλυση μιας εθνικής επίθεσης κατά του καρκίνου. Η Λάσκερ θα γινόταν η «νεράιδα» της έρευνας στο πεδίο του καρκίνου. Θα χρησιμοποιούσε την πειθώ και κάθε άλλο μέσον προκειμένου οι ΗΠΑ να ξεκινήσουν τον πόλεμο κατά του καρκίνου. Γιατί ήξερε καλά ότι «κατά κάποιον τρόπο, μια αρρώστια δεν υφίσταται έως ότου συμφωνήσουμε ότι υφίσταται – με το να την αντιληφθούμε, να την ονομάσουμε, να αντιδράσουμε».

Δεν είναι ορατοί οι σύνδεσμοι (links). Εγγραφή ή Είσοδος
Before ordering a test decide what you will do if it is (1) positive, or (2) negative. If both answers are the same, don't do the test. Archie Cochrane.

22 Ιουλίου 2013, 00:48:12
Απάντηση #23
Αποσυνδεδεμένος

Argirios Argiriou

Moderator
Η ιστοσελίδα του Παιδίατρου κ. Δημήτρη Καραμπερόπουλου, ο οποίος έχει ασχοληθεί ιδιαίτερα με την Ιστορία της Ιατρικής.

Στην ιστοσελίδα αυτή μπορεί να βρεί κανείς αρκετά κείμενα σχετιζόμενα με την Ιστορία της Ιατρικής.

Δεν είναι ορατοί οι σύνδεσμοι (links). Εγγραφή ή Είσοδος
Before ordering a test decide what you will do if it is (1) positive, or (2) negative. If both answers are the same, don't do the test. Archie Cochrane.

29 Ιουλίου 2013, 12:36:26
Απάντηση #24
Αποσυνδεδεμένος

Argirios Argiriou

Moderator
Οι Βικογιατροί ή Κομπογιαννίτες.

[spoiler]Γράφει ο Μάρκος Νικητάκης

Μια κινέζικη παροιμία λέει:
Ο γιατρός πού γράφει την συνταγή πρέπει να είναι με ένα μάτι, ο φαρμακοποιός πού την εκτελεί πρέπει να έχει δύο μάτια και ο άρρωστος πού πίνει το γιατρικό πρέπει να είναι στραβός.
Μετά την διάλυση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, την υποδούλωση της χώρας και την φυγή πολλών Ελλήνων λογίων στη Δύση, ή ιατροφαρμακευτική των τελευταίων χρόνων του Βυζαντίου αντικαταστάθηκε από την αμάθεια και την αγυρτία. Την υποδουλωμένη Ελλάδα λυμαίνονταν αγύρτες και εμπειρικοί γιατροί πού εκμεταλλεύονταν την λαϊκή πίστη και δεισιδαιμονία. Τη γνώση τους την
αντλούσαν από τα γιατροσόφια και τις οικογενειακές παραδόσεις.

Ονομασία
«Καλός γιατρός πουλώ ζωή, ποιος θέλει να πάρει, ποιος θα πάρει. Ήρθε ο γιατρός, ήρθε ο εξοχότατος, ο μέγας χειρούργος».
Με αυτό το πάνδημο και πανηγυρικό καλωσόρισμα, μέσα σε χαλασμό από τυμπανοκρουσίες, ζουρνάδες και χλιμιντρίσματα, έμπαιναν στα χωριά οι Βικογιατροί (από τον Βίκο), ή αλλιώς ματσουκάδες ή σακουλαραίοι ή - στην πιο διάσημη ονομασία τους - κομπογιαννίτες.
Ή επικρατούσα άποψη για το «παρατσούκλι» Κομπογιαννίτης έχει χλευαστική σημασία, διότι προέρχεται από το πρώτο συνθετικό κομπώνω = απατώ και το δεύτερο Ίωαννίτης με καταγωγή τα Γιάννινα, ήτοι Γιαννιώτης (Ηπειρώτης) γιατρός απατεών.
Υπάρχει όμως και μία άλλη μη χλευαστική έννοια για τους Κομπογιαννίτες, ότι οι πρακτικοί αυτοί γιατροί θεράπευαν με κόμπους – ρίζες φυτών, ή διότι είχαν τα βότανα δεμένα σε κόμβους μαντηλιών (κόμπος και γιάνω).
Ματσουκάδες τους έλεγαν γιατί κρατούσαν μια ράβδο με κόμπους και σακουλαρέους γιατί τα βοτάνια τους τα κουβαλούσαν σε σακούλια.

Ιστορικά
Τους Βικογιατρούς ή κομπογιαννίτες του Ζαγορίου εντοπίζει στις περιηγήσεις του ο Πουκεβίλ, στα τέλη του 18ου αιώνα. Τον εντυπωσιάζουν οι ικανότητες τους, καθώς και ο τρόπος που μπολιάζουν την τέχνη τους από γενιά σε γενιά: «Οι πατέρες μεταβιβάζουν στα παιδιά τους ή και σε μαθητές που προσκολλώνται σε αυτούς ως υπηρέτες, την πρακτική μερικών χειρουργικών εργασιών (...) με τέτοια επιτυχία και επιδεξιότητα, ώστε μπορούν να εκπλήξουν και τους πιο ικανούς χειρουργούς. Διακρίνονται προ πάντων στις περιεσφιγμένες κήλες ή στις κήλες που έγιναν ενοχλητικές εξαιτίας του βάρους των. Άλλοι ξέρουν να χειρουργούν τον καταρράκτη διά πιέσεως και οι πιο ικανοί χρησιμοποιούν λιθοτομία. Αναφέρω πράγματα που είδα. Οι αμαθείς χειρουργοί του Ζαγορίου δεν δημιουργούν περισσότερα θύματα από όσα πολλοί σημερινοί πτυχιούχοι επιστήμονες».

Εξίσου τολμηρός, ο Γάλλος αρχαιολόγος Αλμπέρ Ντιμόν, αρκετά χρόνια αργότερα, καταγράφει με ισχυρή δόση συμπάθειας τους βικογιατρούς. Στο Βιβλίο του «Οι Βούλγαροι» (1881) αναφέρει: «Μεταξύ των Ελλήνων της Ηπείρου, οι καλοί ιατροί είναι άξιοι ιδιαιτέρας μνείας. Άπαντες ανήκουν στο διαμέρισμα του Ζαγορίου. Η Βαθεία κοιλάς αύτη, αφανιζομένη εις τους απότομους της Πίνδου κρημνούς, διέφυγε τας εισβολάς. Εκεί ζει, διεσπαρμένη εις είκοσι περίπου χωρία, κοινότης αμιγής λίαν, αξιούσα ότι διατηρεί από μακρών αιώνων την γνώσιν ιατρικών βοτάνων. Οι δόκτορες ούτοι αποτελούσι είδος τι αδελφότητος(...) εις ήν ο υιός διαδέχεται τον πατέρα. Όλη αυτών η επιστήμη μεταβιβάζεται διά ζώσης φωνής. Διέρχονται την Τουρκία, ένθα λίαν τιμώνται και συλλέγουσιν εκεί ικανός χρημάτων ποσότητας. Πάντοτε ως αίσιον συμβάν εκλαμβάνεται όταν εις τι χωρίον ακούεται κατά την πρωίαν εν ταις οδοίς, ξένη φωνή αναφωνούσα: «Προσέλθετε πάντες οι νοσούντες, ιδού έχετε μεταξύ σας τον περίφημον ιατρόν του Ζαγορίου»». Σε υποσημείωση του Βιβλίου του προχωρεί μάλιστα και στην εξής σύσταση: «Οι ιστορικοί της ιατρικής των Ελλήνων θα εποίουν καλώς σπουδάζοντες τας συνταγάς των εμπειρικών»!

Εμφάνιση
Οι κομπογιαννίτες της εποχής φορούσαν «μέλαιναν μαλλιαράν σεγγούνα, περιέδεναν δε με πράσινη ταινία την εις δασείς πλοκάμους κυμαίνουσαν χαίτην των επί της οποίας έθετον σαμουροκάλπακο και επί του βραχίωνος έθετον οζώδην ράβδον εξ ου και απεκλείθησαν ματσουκάδες». Σύμφωνα με άλλες πηγές (Κωσταλέξης) στους Βικογιατρούς «επετρέπετο να φορούν ποικιλόχρωμα φορέματα να φέρουν αλεξιβρόχιον και να σοβώσι καβαλλαραίοι»!

Τα βότανα που μάζευαν τα κουβαλούσαν μέσα σε σάκους. Με αυτούς περιεφέροντο στα χωριά, σ' αυτούς τους σάκους επίσης, πάλι κατά τον Πουκεβίλ, κρατούσαν έπειτα την... κήλη που αφαιρούσαν από κάποιον ασθενή. Φούσκωναν κατόπιν τους σάκους και τους ανέμιζαν κρεμασμένους σε ένα καλάμι για επίδειξη. «Να ο μεγάλος γιατρός, ο μεγάλος κηλοθεραπευτής, ο εξοχότατος σπασογιατρός (σ.σ. ορθοπαιδικός) που έχει τόσους σάκους από κήλες, περίφημα χειρουργημένες», αναφωνούσαν κατόπιν αυτοδιαφημιζόμενοι.

Γράφει ο ιστορικός Κωνσταντίνος Σάθας σε άρθρο του (1883) τιτλοφορούμενο «Η ιατρική εν Ελλάδι»: «Οι αρειμάνιοι ούτοι αγύρται [είναι] ως επί το πλείστον Ιταλοί ή Επτανήσιοι». Ο Σάθας περιγράφει πως φορούν
(α) επωμίδες, οι οποίες «ανεμιζόμεναι κροταλίζουν επί των δίκην παρασήμων επικείμενων μεταλλικών κομβίων», (
β) μικρά υποδήματα «περισφιγγόμενα διά θεατρικών κροσσιών και στενών παντελονιών πεποικιλμένων διά σειριτίων» έτσι που ομοιάζουν «προς Ισπανούς ταυρομάχους»!

Αλλά το χαρακτηριστικό γνώρισμα ενός καλογιατρού ήταν «το αριστοτεχνικούς ξυρισμένον αυτού πρόσωπον, το οποίον κωμικώς μορφάζον ανεδύετο εντός περιλαιμίου ως κεφαλή χελώνος εξερχόμενης και εισερχόμενης εν των οστράκω αυτής».

Θαυμασμός
Τα «κατορθώματα» των κομπογιαννιτών πέρασαν γρήγορα στη λογοτεχνία και το ιστορικό διήγημα: Σε ένα τέτοιο (Αρ. Κουρτίδης, «Ο πυρπολητής», περιοδ. «Εστία» 1885) αναφέρεται η περίπτωση ήρωα της Επανάστασης που τραυματίζεται στην προσπάθεια του να ανατινάξει μια τουρκική φρεγάτα στη Μεθώνη. Ο παθών εμφανίζεται κατόπιν να ζητεί απεγνωσμένα τον «Γιαννιώτη του», (δηλαδή τον κομπογιαννίτη του) και να απορρίπτει κάθε άλλη ιατρική φροντίδα.

Διηγείται ο τραυματίας πυρπολητής:
«Ο καπετάν Κριεζής είπε και με άλειψαν με σπίρτο. Την άλλη μέρα το ποδάρι μου νταβούλι. Κάναμε πανιά για την Ύδρα, με έβγαλαν έξω σε ένα σπίτι, με ρίξαν στο κρεβάτι. Την ίδια μέρα ένας Εγγλέζος ήρθε και είδε το ποδάρι μου. Σε λίγο τον Βλέπω και έρχεται με μια κασετίνα και μέσα ένα πριόνι.
-Βρε σκυλί αθεόφοβο, να μου κόψης το ποδάρι μου ήρθες; Και παίρνω κάτω από το προσκέφαλο μου δυο πιστόλες πού 'χα και τον σημαδεύω τον Εγγλέζο, (...) άφηκε κασετίνες και πριόνια και φευγιό!...
-Βρε Στρατή, θα πεθάνεις βρε, σαν δεν αφήσης να σου κόψουν το ποδάρι.
-Κάλλιο να πεθάνω, καπετάνιο μου, παρά να ζω μισός πριονισμένος, ανοΰφελος. Για ολάκερος, για καθόλου. Δεν τον θέλω τον Εγγλέζο. Ένας Γιαννιώτης είν εδώ, μακάρι ας πεθάνω στα χέρια του, αυτόν θέλω.

Ήρθε, Χριστάκη τον έλεγαν, έτσι σαν αυτό το κρασί να χυθεί το αίμα μου και μου λέγει:
-Σε 17 μέρες θα σε σηκώσω. Μ' έβανε κάτι αλοιφές κάτι πράγματα.
Στις 17 είπε, στις 18 σηκώθηκα και κατέβηκα με τα δεκανίκια ως κάτω στην πόρτα!».

Η πίστη στις ικανότητες του κομπογιαννίτη θα επιβιώσει έως και τη μεταπολεμική Ελλάδα. Αλιεύουμε από άρθρο του Ευάγγελου Μπόγκα στην «Καθημερινή» του 1947. «Προ 30 ετών ο ανεψιός ενός πολιτευτού των Ιωαννίνων έπασχεν από χρονίαν πάθησιν των νεφρών και επί χρόνια πολλά εταλαιπωρείτο από την επιστήμην της εποχής χωρίς αποτέλεσμα, έως ότου κατέφυγεν εις μίαν γιάτρισσαν από τα Ζαγόρια της Ηπείρου. Η γιάτρισσα λοιπόν, η οποία ήτο απόγονος οικογενείας εμπειρικών ιατρών, με μακράν παράδοσιν, συνεβούλευσε τον άρρωστο να πάει να βρει βορεινόν τοίχο, που να μην τον βλέπει ο ήλιος καθόλου και νά ξύσει με τον σουγιά την πράσινη μούχλα την οποίαν να διάλυση έπειτα σε νερό και να πίνει τρεις φορές την ημέρα επί 4-5 ημέρας και θα γίνει καλά».

Χλεύη
Από τον θαυμασμό των πρώτων περιηγητών για τις ικανότητες τους, οι κομπογιαννίτες και οι πρακτικές τους άρχισαν σταδιακά να περιέρχονται στη λαϊκή χλεύη.
Η σατιρική ποίηση παρέλαβε με το παραπάνω τους κομπογιαννίτες. Πρώτος ο Ζακυνθινός Σαβόγιας Ρούσμελης, το 1745 με την «Κωμωδία των Ψευτογιατρών».

«Εν πρώτοις θα μαζώξωμε λάδια πολλών λογιώνε,
κρινόλαδα, δαφνόλαδα, λάδια των μυγδαλιώνε,
ροδόλαδο, ατζίφόλαδο, σκινόλαδο
και άλλα χορτάρια
να βράσουν με το γάλα».

Ό Ηπειρώτης Ιωάννης Βηλαράς (1771-1823), Ιατροφιλόσοφος, ποιητής σατιρίζει καυστικά τους πρακτικούς γιατρούς στο ποίημα του, «Ο Ματσούκας ή ο αυτοδίδακτος γιατρός», με τους εξής στίχους:

Τα παχιά κορμιά αχαμναίνει
Τα αχαμνά σου τα παχαίνει
Δίνει μάτια των στραβών
Τους κοντούς κι΄ αυτούς ψηλώνει
Βάνει γλώσσα των βουβών
Όθεν όλους τους γιατρεύει πάσα νόσο θεραπεύει
Και με χάρη χωριστή....

Ο Α. Σούτσος(1803-1863) σατιρίζει και αυτός καυστικότατα τους Ζαγοριανούς γιατρούς με τους στίχους:

Δεν είμαι εγώ Ζαγοριανός να περπατώ στο δρόμο
Με αλοιφές, με έμπλαστρα, με βότανα στον ώμο
Και να φωνάζω από το κουτσό και ψόφιο μου μουλάρι
Καλός γιατρός, πουλεί ζωή! Ποιος θέλει! Ποιος θα πάρη!

Επίλογος
Οι Βικογιατροί - Κομπογιαννίτες συκοφαντήθηκαν άδικα. Δεν είναι άξιοι διασυρμού, αλλά μάλλον πρέπει να τους τιμούμε, γιατί, ανεξάρτητα από τις ανόητες θεραπευτικές οδηγίες, ανεξάρτητα από τα «κόλπα» τους, πολλοί από αυτούς ήσαν ευσυνείδητοι και ικανοί. Με την εμπειρία των εξυπηρετούσαν όσους έπασχαν, ήταν η ελπίδα των αρρώστων της εποχής, μιας εποχής στην οποία η ιατρική βρίσκονταν σε νηπιακή κατάσταση.

Για πολλούς άλλωστε Βικογιατρούς υπάρχουν μαρτυρίες από πολλές πηγές για τις επιτυχίες τους. Το ότι σώζονται γιατροσόφια και βοτάνια σήμερα εν πολλοίς το οφείλουμε σε αυτούς. Άλλωστε οι νεώτερες επιστημονικές έρευνες για τις ιδιότητες των βοτάνων τους δικαιώνουν.

Πηγές:
Περιοδικό «Explore Nature no7»
Κ. Γκανιάτσας Καθηγητής Βοτανικής Π. Θεσσαλονίκης
[/spoiler]
Δεν είναι ορατοί οι σύνδεσμοι (links). Εγγραφή ή Είσοδος
« Τελευταία τροποποίηση: 30 Ιουλίου 2013, 09:04:03 από Argirios Argiriou »
Before ordering a test decide what you will do if it is (1) positive, or (2) negative. If both answers are the same, don't do the test. Archie Cochrane.

19 Οκτωβρίου 2014, 11:36:24
Απάντηση #25
Αποσυνδεδεμένος

Argirios Argiriou

Moderator
Κείμενο του Καρδιολόγου Θανάση Δρίτσα από το 2008, στο οποίο γίνεται και μια μικρή ιστορική ανασκόπηση του θεσμού του εφημερεύοντος Νοσοκομειακού Ιατρού.

Η Καθημερινή. 04.11.2008

του Θαναση Δριτσα*


Οι εφημερίες των ιατρών



H πρόσφατη κοινοτική (ΕU) οδηγία η οποία περιορίζει το ωράριο των γιατρών σε 48-56 ώρες την εβδομάδα μοιάζει ανακουφιστική για όσους βρίσκονται στα χαρακώματα της μάχιμης ιατρικής, αλλά και προβληματίζει γιατρούς και κράτος.

Η αντίληψη ότι ο νοσοκομειακός γιατρός πρέπει να βρίσκεται συνέχεια στο νοσοκομείο είναι παλαιότατη και η επαγγελματική ιατρική του ικανότητα ήταν άμεσα συνυφασμένη με τη συνεχή παρουσία του στο νοσοκομείο, έτσι έχει προκύψει και ο αγγλοσαξονικός όρος resident που στα Ελληνικά μέχρι πρότινος είχε αποδοθεί ως «εσωτερικός βοηθός». Αυτό πρακτικά έδειχνε ότι οι νεαροί εσωτερικοί βοηθοί είχαν στην ουσία παντρευτεί το νοσοκομείο για άγνωστο διάστημα. Ετσι, ανάλογα με την υποκειμενική άποψη και το βαθμό της εύνοιας του ανωτάτου άρχοντος, κάποιος μπορούσε να παραμείνει παντοτινά «εσωτερικός» ή να προαχθεί στη βαθμίδα του «επιμελητού». Για ιστορικούς λόγους θα αναφέρω ότι στην Αυστρία το 1880 o Johann von Mikulitz-Radecki, σπουδαστής και βοηθός του διάσημου χειρουργού Christian Billroth, ενός από τους πατέρες της σύγχρονης χειρουργικής, έκανε τότε το λάθος να... παντρευτεί! Οι αυστριακοί νόμοι απαγόρευαν τότε τον γάμο των βοηθών ιατρών - επειδή υποτίθεται ότι είχαν παντρευτεί αποκλειστικά το νοσοκομείο. Ετσι, για να παραμείνει ο βοηθός Mikulitz-Radecki στο νοσοκομείο και μόνο για ένα ακόμη έτος, μέχρι το 1881, έπρεπε να παρέμβει στο τότε αυστριακό υπουργείο ο ίδιος ο μέγας Billroth με το κύρος της προσωπικότητάς του. Αυτό το γεγονός θεωρήθηκε επαναστατικό για την εποχή εκείνη, αφού οι γιατροί στα πρώτα στάδια της εκπαίδευσής τους εθεωρούντο υποτακτικοί των ανωτέρων τους και των νοσηλευτικών ιδρυμάτων, κάτι ανάλογο με τους ιεροδιακόνους και τους δόκιμους μοναχούς.

Τις δεκαετίες του '50 και του '60, στις ΗΠΑ, οι εσωτερικοί βοηθοί (residents) παρέμεναν μια ημέρα μέσα στο νοσοκομείο και την επομένη εκτός νοσοκομείου με την προϋπόθεση ότι έπρεπε να έχουν διεκπεραιώσει όλες τις υποθέσεις που αφορούσαν τους ασθενείς που είχαν κάνει εισαγωγή στο νοσοκομείο κατά τη διάρκεια της εφημερίας τους. Αυτή βέβαια η διεκπεραίωση απαιτούσε τις περισσότερες φορές 36-48 ώρες, με αποτέλεσμα να χάνονται ουσιαστικά οι μέρες τις οποίες οι γιατροί όφειλαν να βρίσκονται εκτός νοσοκομείου. Ακόμη πολλά προγράμματα εκπαίδευσης εσωτερικών βοηθών στις ΗΠΑ τη δεκαετία 1950-1960 απαγόρευαν τον γάμο στους γιατρούς. Στην Ελλάδα μέχρι και τη δεκαετία του '70 οι εσωτερικοί βοηθοί απετέλεσαν τους «στρατιώτες» των διευθυντών και μάλιστα κατά τη διάρκεια των χρόνων της εξειδίκευσής τους υπήρξαν άμισθοι, εξασφαλίζοντας τα προς το ζην είτε από τις πατρικές οικογένειες είτε κάνοντας παράλληλα άλλες εργασίες. Οι άμισθοι εσωτερικοί βοηθοί απέκτησαν αξιοπρέπεια και έγιναν προοδευτικά διά νόμου έμμισθοι «ειδικευόμενοι» με επιπλέον αμοιβή για τις εφημερίες.

Στον τόπο μας, η πραγματικότητα παραμένει μεσαιωνική διότι σε αντίθεση με τα περισσότερα νοσοκομεία Ευρώπης και ΗΠΑ όπου οι εφημερεύοντες είναι νεαροί γιατροί στη βαθμίδα του εσωτερικού βοηθού (resident) ή του ειδικευόμενου (fellow), στην Ελλάδα διανυκτερεύουν και έμπειροι ειδικοί στο βαθμό συχνά του επιμελητού Α΄ ή και του αναπληρωτή διευθυντή. Βέβαια, στις περισσότερες χώρες της Ε. Ε. και των ΗΠΑ ήδη κατά τη φάση της εκπαίδευσής τους στη γενική ιατρική όλοι οι γιατροί έχουν εκπαιδευθεί υπεύθυνα και σοβαρά στην επείγουσα ιατρική και στην προχωρημένη καρδιοαναπνευστική ανάνηψη έτσι ώστε να αντιμετωπίζουν με επάρκεια τα περιστατικά τους. Από τους νέους ειδικευόμενους θα πρέπει να αντιμετωπισθεί το επείγον περιστατικό και ο έμπειρος ειδικός θα φθάσει συνήθως σε σύντομο χρονικό διάστημα από το σπίτι του προκειμένου να παράσχει την εξειδικευμένη παρέμβαση (π. χ. το επείγον χειρουργείο ή την επείγουσα αγγειοπλαστική στο έμφραγμα).

Στην ελληνική πραγματικότητα παρατηρείται το φαινόμενο ανάληψης πλήρους ευθύνης και αυτόνομης διαχείρισης των περιστατικών πολύ μετά τη λήψη ειδικότητας. Κι αυτό συμβαίνει γιατί η «πελατειακή νοοτροπία» υπαγορεύει σε 50ρηδες επιμελητές να κρατούν ακόμη τα «άγκιστρα» των 65ρηδων διευθυντών τους οι οποίοι διαχειρίζονται τον ασθενή ως πελάτη. Στη διαιώνιση του φαινομένου αυτού συμβάλλει και η νοοτροπία του Ελληνα ασθενούς, ο οποίος απαιτεί π. χ. να εξετασθεί από τον ίδιο τον καθηγητή Ορθοπεδικής για ένα μικρό διάστρεμμα. Η νέα κοινοτική οδηγία που καθορίζει το ανώτατο όριο ωρών εργασίας σε 48-56 ώρες την εβδομάδα δεν έγινε τυχαία αλλά βασίσθηκε σε ερευνητικά δεδομένα τα οποία δείχνουν ότι οι κουρασμένοι γιατροί, συνέπεια των εξοντωτικών ωρών εργασίας, εκτός από τον εαυτό τους μπορούν εύκολα να σκοτώσουν και τους ασθενείς τους. Κανείς ασθενής δεν επιθυμεί να εξετάζεται από απρόθυμους και καταπονημένους γιατρούς. Πρέπει να εμπιστευθούμε τους νέους γιατρούς αφού πρώτα τους εκπαιδεύσουμε αυστηρά και υπεύθυνα.

* Ο κ. Θανάσης Δρίτσας είναι καρδιολόγος στο Ωνάσειο Καρδιοχειρουργικό Νοσοκομείο.


Δεν είναι ορατοί οι σύνδεσμοι (links). Εγγραφή ή Είσοδος
« Τελευταία τροποποίηση: 19 Οκτωβρίου 2014, 11:38:32 από Argirios Argiriou »
Before ordering a test decide what you will do if it is (1) positive, or (2) negative. If both answers are the same, don't do the test. Archie Cochrane.

19 Οκτωβρίου 2014, 22:15:46
Απάντηση #26
Αποσυνδεδεμένος

Αδαμάντιος Σκούφαλος


Έλλάδα: Έτος 2008
Παράθεση
H πρόσφατη κοινοτική (ΕU) οδηγία η οποία περιορίζει το ωράριο των γιατρών σε 48-56 ώρες την εβδομάδα μοιάζει ανακουφιστική για όσους βρίσκονται στα χαρακώματα της μάχιμης ιατρικής, αλλά και προβληματίζει γιατρούς και κράτος.
Ελλάδα: Έτος 2014
Η παλαιά κοινοτική οδηγία που ακόμη συζητάμε πώς θα εφαρμοστεί!

8 Απριλίου 2015, 21:48:26
Απάντηση #27
Αποσυνδεδεμένος

Argirios Argiriou

Moderator
Before ordering a test decide what you will do if it is (1) positive, or (2) negative. If both answers are the same, don't do the test. Archie Cochrane.

15 Απριλίου 2015, 23:37:25
Απάντηση #28
Αποσυνδεδεμένος

Loumakis

Επώνυμοι
   Την τελευταία φορά που κατέβηκα Αθήνα επισκέφθηκα την έκθεση ΙΑΣΙΣ του μουσείου Κυκλαδικης Τέχνης. Ειναι πολύ ενδιαφέρουσα και σας συνιστώ να μην την χάσετε (θα ειναι ανοικτή μέχρι τέλος Μαϊου). Παραθέτω το ενημερωτικό φυλλάδιο της έκθεσης. Αλλες πληροφορίες θα βρείτε στην ιστοσελίδα του μουσείου   Δεν είναι ορατοί οι σύνδεσμοι (links). Εγγραφή ή Είσοδος

  Δεν είναι ορατοί οι σύνδεσμοι (links). Εγγραφή ή Είσοδος

  Επι τη ευκαιρία, ανεβάζω φωτογραφίες δύο εκθεμάτων. Ενός ειδωλίου που απεικονίζει ασθενή, πιθανώς φυματικό (μιας και τότε δεν κάπνιζαν για να σκεφθούμε και τη ΧΑΠ) σε κατάσταση ασφυξίας και μιας βεντούζας ("σικύας"), που ηταν το κύριο όργανο εξάσκησης της ιατρικής τέχνης στην αρχαιότητα για θεραπεία μέσω αποκατάστασης της ισορροπίας των "χυμών" του σώματος και ήταν το αντικείμενο που συμβόλιζε την ιατρική τέχνη (όπως πχ το στηθοσκόπιο σήμερα). Ειναι εκπληκτικό εάν σκεφθεί κανείς ότι χρησιμοποιείται θεραπευτικά ακόμα και σήμερα, ασχέτως εάν η χρήση της έχει πλέον παραχωρηθεί στη λαϊκή ιατρική.


                                               

 
"Οσοι το χάλκεον χέρι βαρύ του φόβου αισθάνονται, ζυγόν δουλείας άς έχωσι. Θέλει αρετήν και τόλμην η ελευθερία" (Ανδρέας Κάλβος, ωδή εις Σάμον)
   Συμπέρασμα: η πατρίδα δεν μπορεί να περιμένει σωτηρία απο ενάρετους δειλούς, θα πρέπει να το λέει και η καρδιά τους.

10 Μαΐου 2015, 22:47:29
Απάντηση #29
Αποσυνδεδεμένος

Argirios Argiriou

Moderator

Δεν είναι ορατοί οι σύνδεσμοι (links). Εγγραφή ή Είσοδος
Before ordering a test decide what you will do if it is (1) positive, or (2) negative. If both answers are the same, don't do the test. Archie Cochrane.

 

Σχετικά θέματα

  Τίτλος / Ξεκίνησε από Απαντήσεις Τελευταίο μήνυμα
0 Απαντήσεις
833 Εμφανίσεις
Τελευταίο μήνυμα 24 Φεβρουαρίου 2010, 00:08:58
από Argirios Argiriou
1 Απαντήσεις
1120 Εμφανίσεις
Τελευταίο μήνυμα 18 Νοεμβρίου 2010, 00:36:02
από Αχιλλέας.Κ
0 Απαντήσεις
1962 Εμφανίσεις
Τελευταίο μήνυμα 1 Απριλίου 2012, 23:39:41
από carlita
2 Απαντήσεις
1070 Εμφανίσεις
Τελευταίο μήνυμα 7 Νοεμβρίου 2015, 11:57:54
από Denominator
1 Απαντήσεις
112 Εμφανίσεις
Τελευταίο μήνυμα 9 Σεπτεμβρίου 2017, 11:13:55
από GirousisN