Σχετικά με το όψιμο ενδιαφέρον μας για την Παχυσαρκία.

[Argirios Argiriou]

Ανάρτηση του καλού συναδέλφου, Γενικού Ιατρού, Δημήτρη Μακρέα σε Ιατρική ομάδα του facebook στις 14/12/2025. Την αναδημοσιεύω μετά από άδειά του:

Έχω μια τεράστια και ειλικρινή απορία:

Εξαφανίστηκαν οι υπόλοιπες ασθένειες και απέμεινε μόνο η παχυσαρκία στον πλανήτη και το ενδιαφέρον της Γενικής Ιατρικής?

Και το ενδιαφέρον για την "επιδημία" της παχυσαρκίας τυχαία συμπίπτει με την ανάπτυξη και κυκλοφορία των φαρμάκων κατά της παχυσαρκίας.

Μήπως αντί να υπηρετούμε την κοινότητα υπηρετούμε την αγορά?

[schumifer]

Μήπως εξασκεί ιδιωτική ιατρική ο συνάδελφος ή έχει πολύ επαφή με ασθενείς που πάνε σε ιδιώτες; Στην ιδιωτική ιατρική βλέπω συνέχεια η παροχή υπηρεσιών να εξαρτάται από τη μόδα, και να ορίζεται από τις απαιτήσεις του ασθενούς σε ποσοστό μεγαλύτερο από τις ιατρικές του ανάγκες. Οπότε αν εννοείς ότι του έρχονται 45άρες με ΒΜΙ 27 και θέλουν φάρμακο για να κάνουν θραύση στο reunion, τον καταλαβαίνω.

Η παχυσαρκία όμως ήταν, είναι και θα είναι ένα τεράστιο ιατρικό πρόβλημα. Αν μπορούμε παράλληλα με τις λοιπές ανάγκες του ασθενούς να τον βοηθήσουμε evidence based και δομημένα να χάσει βάρος και μαζί ένα επιπλέον παράγοντα κινδύνου για ένα κάρο παθήσεις, τότε δε βλέπω το πρόβλημα (εφόσον δε θεωρεί και ο ασθενής το κόστος πρόβλημα).
Ήμουν πολύ πιο αρνητικός προς τις φαρμακευτικές προσεγγίσεις πριν διαβάσω/θυμηθώ τις συννοσηρότητες της παχυσαρκίας. Νομίζω ότι η έλευση των φαρμάκων απλά μας έδωσε κάτι παραπάνω να κάνουμε για ένα πρόβλημα που ως τώρα το αντιμετωπίζαμε με ευχολόγια.
Αν κάποιος έχει δοκιμάσει ξανά και ξανά, και έχει περάσει το μεγαλύτερο μέρος των 45 ετών του υπέρβαρος, τι περιμένουμε να κάνει άλλη μία παραίνεση;
Μακάρι να είχαμε και άλλα ισάξια όπλα στη φαρέτρα μας, αλλά η φαρμακοβιομηχανία δε δημιούργησε την πανδημία, την εκμεταλλεύεται όμως στο έπακρο.

Στις φωτογραφίες μετρήσεις λιπιδίων πριν και κατά τη διάρκεια χρήσης GLP1 analogue, χωρίς άλλη αγωγή, με ταυτόχρονη πάντα παρέμβαση σε διατροφή, άσκηση και συμπεριφορική τροποποίηση σε σχέση με το φαγητό. Είναι σε mmol/lt αλλά κάτι μου λέει ότι πιάνετε το νόημα. Μόλις 10 κιλά απώλεια βάρους σε 5-6 μήνες, ούτε κρύο ούτε ζέστη ο ρυθμός αυτός, αλλά σαφώς ασφαλής.
non HDL από 6.6 σε 2.7. Χωρίς στατίνη (βασικά κανένα άλλο φάρμακο δεν έχει η ασθενής).

[Argirios Argiriou]

Αντιγράφω, μια εύστοχη, κατά την γνώμη μου, σκέψη ενός συναδέλφου από Ιατρική ομάδα του facebook:

Θεωρώ ότι η μακροχρόνια αντιμετώπιση της Παχυσαρκίας δεν περνάει μέσα από τα φάρμακα αλλά από αλλαγή διατροφικής συμπεριφοράς και lifestyle.
Και ίσως πιο σημαντικό να είναι κάποιος ψυχολόγος ...
όπως επίσης δεν περνάει μέσα από τα υποθερμιδικά τέλεια προκάτ διαιτολόγια πολλών Διαιτολόγων, όπου όλα αυτά έχουν ημερομηνία λήξης της χρήσης τους.

[schumifer]

Αδιαμφισβήτητο, και ακόμη και με τα φάρμακα απαραίτητες προϋποθέσεις επιτυχίας. Αλλά και πάλι στα 45, αν ήταν να πετύχει θα είχε πετύχει.

[Argirios Argiriou]

Γράφει ο Γενικός Ιατρός Dimitris Makreas σε Ιατρική ομάδα του facebook στις 25/08/2026:

- Ο Σεπτέμβριος φτάνει σε 7 μέρες. Τα αποθέματα σε φάρμακα όσων (τυχερών ή άτυχων τελικά ?) εντάχθηκαν στο πρόγραμμα για την παχυσαρκία τελείωσαν.
Οι άνθρωποι αγωνιούν για τη συνέχεια της αγωγής και εμείς δεν έχουμε να προσφέρουμε παρά την άγνοιά για την πιθανή συνέχεια του προγράμματος.
Προσωπικά νιώθω πολύ άσχημα , νιώθω ότι συμμετείχα στην παγίδευση ανθρώπων , στην εξαπάτησή τους.

- ΚΡΙΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ
-Η παχυσαρκία ορίζεται ως χρόνια εξελικτική και υποτροπιάζουσα νόσος με διαστάσεις επιδημίας η οποία με τη σειρά της προκαλεί μια σειρά άλλων μη μεταδοτικών ασθενειών όπως είναι ο σακχαρώδης διαβήτης, τα καρδιαγγειακά νοσήματα και τα νεοπλάσματα.
-Η προσέγγιση (και η φαρμακευτική αγωγή) για την παχυσαρκία οφείλει να είναι χρόνια, διεπιστημονική, εξατομικευμένη όσον αφορά το σκέλος της ατομικής θεραπείας και ταυτόχρονα με όρους επιδημιολογικής προσέγγισης όσον αφορά την παρέμβαση στην κοινότητα.
-Τα οφέλη της φαρμακευτικής αγωγής τόσο ως προς την απώλεια-διατήρηση της απώλειας- βάρους όσο και προς την καρδιομεταβολική προστασία περιορίζονται στο διάστημα χορήγησης της φαρμακευτικής αγωγής.
-Τα ποσοστά ανάκτησης του βάρους και της υποστροφής της μείωσης του καρδιομεταβολικού κινδύνου είναι σχεδόν καθολικά στους ασθενείς που διακόπτουν την αγωγή. Η διατήρηση της απώλειας του βάρους μετά την διακοπή αποδεικνύεται εξαιρετικά δύσκολη υπόθεση. Στην πραγματικότητα την επιτυγχάνει μια μικρή υποκατηγορία ασθενών που ταυτόχρονα με τη φαρμακευτική αγωγή έχει επιτύχει σημαντικές και βιώσιμες αλλαγές ως προς το διατροφικό πρότυπο, τη συχνότητα άσκησης και κυρίως τους μηχανισμούς ανταμοιβής-ευεξίας που συνδέονται με τη λήψη τροφής. (Η υποκατηγορία αυτή ενδεχομένως θα μπορεί να επιτύχει βιώσιμους στόχους και χωρίς τη χρήση φαρμακευτικής αγωγής).
-Τα ποσοστά διακοπής της φαρμακευτικής αγωγής είναι εξαιρετικά υψηλά (50-75%) ενώ η πρόσβαση του πληθυσμού σε αυτή -ειδικά για τους φτωχότερους ασθενείς- είναι εξ αρχής πολύ περιορισμένη λόγω κόστους. Παρότι η σχέση χαμηλής κοινωνικοοικονομικής κατάστασης -παχυσαρκίας είναι τεκμηριωμένη αυτό που συμβαίνει στις πραγματικές συνθήκες είναι ο αποκλεισμός του πληθυσμού με τις μεγαλύτερες ανάγκες. Αποκλεισμός ο οποίος είναι σχεδόν καθολικός σε όλα τα επίπεδα της παρέμβασης .
-Η παρέμβαση από το Υπουργείο Υγείας παρά την τεκμηριωμένη ανάγκη μακροχρόνιας αγωγής για τους ασθενείς με παχυσαρκία έχει διάρκεια μόλις 8 μηνών ενώ εξαρχής αποκλείονται όσοι ασθενείς με παχυσαρκία δεν μετείχαν στο “Προλαμβάνω Καρδιαγγειακά” είτε λόγω των κριτηρίων αποκλεισμού του προγράμματος, είτε λόγω της ανύπαρκτης ενημέρωσης ως προς την -εκ των υστέρων- συσχέτιση του “Προλαμβάνω Κ/ά” με το πρόγραμμα “Ιατρικής εξέτασης για την καταπολέμηση της Παχυσαρκίας”. Ο επιλέξιμος πληθυσμός αποτελεί λιγότερο από το 1% των ανθρώπων με παχυσαρκία και μάλιστα αποτελεί πληθυσμό στον οποίο η φαρμακευτική αγωγή δεν είναι η βέλτιστη επιλογή ως προς το μακροχρόνιο όφελος.
-Με το πέρας του προγράμματος οι ασθενείς που έλαβαν φαρμακευτική αγωγή για την παχυσαρκία θα βρεθούν αντιμέτωποι με το τραγικό δίλημμα ή να ανακτήσουν το βάρος που έχασαν με επιβάρυνση τελικά της υγείας τους λόγω του “ weight cycling” ή να πληρώνουν το σύνολο του κόστους της φαρμακευτικής αγωγής.
-Σε μία χώρα όπου ήδη οι ιδιωτικές δαπάνες για την Υγεία είναι οι υψηλότερες στην ΕΕ , οι ανεκπλήρωτες ανάγκες Υγείας επίσης οι υψηλότερες στην ΕΕ και το μέσο διαθέσιμο εισόδημα ανά άτομο 12.400 ευρώ η απαίτηση διάθεσης 3-6.000 ευρώ κατά έτος από κάθε ασθενή με παχυσαρκία είναι μια εφιαλτική προοπτική που με απόλυτη βεβαιότητα οδηγεί στην περαιτέρω φτωχοποίηση του πληθυσμού , τον αποκλεισμό από τη θεραπεία και την ψυχική επιβάρυνση μιας ακόμα αποτυχίας, ενός ακόμα κύκλου “weight cycling”.
-Τελικά η παρέμβαση του Υπουργείου μάλλον προσομοιάζει με τυράκι στη φάκα που θα προσελκύσει -κατά κανόνα απελπισμένους- ασθενείς σε μια θεραπευτική προσέγγιση την οποία αργά ή γρήγορα η συντριπτική πλειοψηφία θα διακόψει (αυτό ακριβώς περιγράφει η βιβλιογραφία ακόμα και σε πλουσιότερες χώρες) με κίνδυνο επιδείνωσης της νόσου και των παραμέτρων που τη συνοδεύουν, έχοντας όμως εξασφαλίσει σημαντικό τζίρο για τις φαρμακευτικές εταιρίες.

- -Σε αυτό το σημείο εγείρεται ένα σημαντικό ερώτημα ως προς τη συμμετοχή της επιστημονικής κοινότητας και των ιατρών στην ΠΦΥ σε αυτό το πρόγραμμα αλλά και συνολικά στη διαχείριση των ασθενών με παχυσαρκία. Τελικά χρησιμοποιούμε τα προϊόντα των φαρμακευτικών εταιριών για την ικανοποίηση των αναγκών υγείας των ασθενών που παρακολουθούμε ή χρησιμοποιούμε τους ασθενείς μας για τις ανάγκες κερδοφορίας των φαρμακευτικών εταιριών; Είναι τυχαίο το γεγονός ότι το επιστημονικό ενδιαφέρον , τα άρθρα, τα συνέδρια , οι επιστημονικές ομάδες πολλαπλασιάστηκαν με ιλιγγιώδη ρυθμό μετά την κυκλοφορία των φαρμάκων για την παχυσαρκία ενώ το πρόβλημα σε όλες του τις διαστάσεις προϋπήρχε των φαρμάκων;
-Σε όλες τις κατευθυντήριες οδηγίες για τη θεραπευτική προσέγγιση των ασθενών με παχυσαρκία η φαρμακευτική αγωγή προτείνεται ως συμπληρωματική σε ένα σύνολο -μη φαρμακευτικών- παρεμβάσεων οι οποίες σε κάθε περίπτωση θεωρούνται κομβικές για την εδραίωση και διατήρηση μακροχρόνιου οφέλους (όχι μόνο ως προς το βάρος). Για ακόμα μια φορά όμως οι -μη φαρμακευτικές- παρεμβάσεις αφήνονται στο έλεος τους και τον “πατριωτισμό” των ιατρών στην ΠΦΥ που θα κληθούν να παίξουν το ρόλο μονοπρόσωπης διεπιστημονικής ομάδας ! Δεν έχουμε όμως κανένα λόγο να πιστέψουμε ότι η συλλογική (και όχι ατομική) επάρκεια και αποτελεσματικότητα μας όσον αφορά τις -μη φαρμακευτικές- παρεμβάσεις θα είναι διαφορετική από ότι στην αντιμετώπιση της παράλληλης και συναφούς επιδημίας των ασθενών με Διαβήτη, δηλαδή εξαιρετικά φτωχή.
-Σε όλες τις κατευθυντήριες οδηγίες δίνεται (ορθώς) ιδιαίτερη βαρύτητα στην αποφυγή και αναστροφή του στιγματισμού και του ρατσισμού έναντι των ασθενών με παχυσαρκία. Αυτό όμως που αγνοείται συστηματικά είναι ο ακόμα πιο βαθύς και ολοκληρωτικός στιγματισμός και ρατσισμός , ο αποκλεισμός και η αποστέρηση, η ψυχική κατάρρευση που συνοδεύει τη φτώχεια. Υπάρχει κάτι πολύ πιο βαρύ και δυσοίωνο από το είναι ένας άνθρωπος παχύσαρκος. Να είναι ΦΤΩΧΟΣ ΚΑΙ ΠΑΧΥΣΑΡΚΟΣ. Η επιστημονική κοινότητα όμως, καθηλωμένη στην πολιτική της -όχι και τόσο- ουδετερότητα έχει ξεχάσει να μιλάει τις κοινωνικοοικονομικές αιτίες της αρρώστιας , για τις κοινωνικές διαστάσεις των επιδημιών , για την ανάγκη όχι μόνο να υπάρχουν θεραπείες αλλά να είναι και προσβάσιμες για το σύνολο των ανθρώπων με βάση τις ανάγκες τους.
-Η διαχείριση της παχυσαρκίας ως νόσου σηματοδοτεί ένα οριακό σημείο στη συγκρότηση και φιλοσοφία των παραδοσιακών συστημάτων υγείας στις αναπτυγμένες και αναπτυσσόμενες χώρες και φυσικά στην Ελλάδα. Για πρώτη φορά σχεδόν το σύνολο της φαρμακευτικής δαπάνης για ένα κοινό νόσημα της κοινότητας καλούνται να το πληρώσουν οι ίδιοι οι ασθενείς ως άμεση ιδιωτική δαπάνη. Η διαχείριση της παχυσαρκίας είναι εξαρχής μια υπόθεση περιορισμένης πρόσβασης , αποστέρησης και αποκλεισμού από τις διαθέσιμες θεραπείες. Μια υπόθεση ταξικά φορτισμένη (όσο ξύλινο και να ακούγεται) που επιβλήθηκε ύπουλα με τη σιωπή και συνενοχή της επιστημονικής κοινότητας. Δυστυχώς δεν είναι η μοναδική περίπτωση. Τα επιστημονικά-τεχνολογικά θαύματα που συντελούνται και η δημιουργία στοχευμένων θεραπειών για όλο και περισσότερα νοσήματα και νοσογόνες καταστάσεις συνοδεύονται από την εκτίναξη του κόστους για τα ασφαλιστικά συστήματα-συστήματα υγείας και την απόσυρσή τους από την υποχρέωση της φροντίδας . Τελικά φτάσαμε στην εποχή όπου έχουμε όλο και περισσότερες και πιο αποτελεσματικές θεραπείες για όλο και λιγότερους ανθρώπους.
-Και μια παρατήρηση για το τέλος . Καμία επιδημία , κανένα πρόβλημα Δημόσιας Υγείας δεν αντιμετωπίζεται μόνο με όρους ατομικής θεραπευτικής χωρίς παράλληλη επιδημιολογική προσέγγιση και παρεμβάσεις στην κοινότητα. Ενδεχομένως αρχιτέκτονες, πολεοδόμοι , συγκοινωνιολόγοι καθώς και αιρετά ή επαγγελματικά στελέχη της δημόσιας διοίκησης με ευθύνη στη συγκρότηση των σύγχρονων πόλεων να έχουν να προσφέρουν πολύ περισσότερα στους ανθρώπους με παχυσαρκία ,αλλά και στην πρόληψη της νόσου από την Ιατρική και Φαρμακευτική επιστήμη.

Δημήτρης Μακρέας