Ποιες αιματολογικές εξετάσεις παραγγέλνω για ένα γενικό check-up.

[schumifer]

Μου ήρθε το παραπεμπτικό για τις προληπτικές καρδιαγγειακού κινδύνου. LP(a) σε όλους! Μάστα! Και δώρο 0.25 αλπραζολάμη με τα αποτελέσματα;

[Argirios Argiriou]

Μου ήρθε το παραπεμπτικό για τις προληπτικές καρδιαγγειακού κινδύνου. LP(a) σε όλους! Μάστα! Και δώρο 0.25 αλπραζολάμη με τα αποτελέσματα;

Παραθέτω παρακάτω άρθρο για την LP(a) από τον Καρδιολόγο Χρήστο Ντέλλο. Αντίστοιχα πράγματα μάθαμε ως Ιατροί και στην Σουηδία. (Δόξα τω Θεώ, οι Σουηδοί ξέρουν από ουσιαστική πρόληψη στην Υγεία, και αυτό αντανακλάται και στο προσδόκιμο επιβίωσης τους).

Πέρα από την σπατάλη, το να συμπεριλαμβάνεται η LP(a) ως έλεγχος ρουτίνας σε όλους (!) τι διδάσκει στους Έλληνες Ιατρούς και ασθενείς;

Δεν είναι ορατοί οι σύνδεσμοι (links). Εγγραφή ή Είσοδος

[Argirios Argiriou]

Medscape,  April 28, 2026

The Medicalization of Normal Lab Variations: When ‘Abnormal’ Isn’t Disease

Uday S. Dadhwal, MS, MRCS

“I think I have a thyroid problem.”

The patient sitting in front of me looked worried. She had come to my internal medicine clinic after a routine health check revealed a thyroid-stimulating hormone (TSH) level of 5.8 mIU/L — just above the laboratory reference range. She had already searched online, read about hypothyroidism, and wanted to know whether she needed medication.

But she felt completely well. Her free T4 was normal, and she had no fatigue, weight gain, or cold intolerance. If the test had never been done, neither of us would have suspected thyroid disease. We decided to repeat the test rather than start treatment. Three months later, her TSH was normal.

Cases like this are increasingly common and often fall under the category of subclinical hypothyroidism— mildly elevated TSH with normal thyroid hormone levels. Yet the clinical significance of these mild abnormalities remains uncertain.

The Statistics Behind “Abnormal”

Most laboratory reference ranges include the middle 95% of values from healthy individuals. By definition, 5% of healthy people will fall outside the range. That means an abnormal result does not necessarily indicate pathology — only that the value lies outside a statistical boundary. Yet in everyday practice, mild deviations frequently trigger further testing, specialist referrals, and sometimes treatment.

A randomized trial in older adults with subclinical hypothyroidism found that levothyroxine therapy did not improve symptoms or quality of life compared with placebo. A systematic review reached similar conclusions regarding symptom benefits. Despite this evidence, many patients with borderline TSH elevations are started on lifelong thyroid replacement therapy after a single abnormal result.

Prediabetes and the Expanding Disease Boundary

A different patient came to clinic distressed after a routine health screening showed an A1c of 5.8%. He had been told he had prediabetes. He assumed diabetes was inevitable. The American Diabetes Association emphasizes that prediabetes is not a disease in itself, but rather a risk factor for developing type 2 diabetes.

In his case, no medication was started. We focused on lifestyle measures — modest weight control, diet, and regular activity — and monitored his A1c. On follow-up about a year later, his levels had returned to the normal range, and he did not progress to type 2 diabetes.
In reality, progression from prediabetes to diabetes is far from certain. Depending on definitions and populations, 30%-60% of individuals with prediabetes revert to normal glucose regulation within 1-5 years, and pooled data from prospective cohorts suggest that reversion to normoglycemia can be more common than progression to overt diabetes.

Cortisol Testing and False Alarms

Screening for Cushing syndrome can also illustrate the limits of laboratory interpretation.

I recall a patient referred for evaluation after a slightly elevated late-night salivary cortisol test, which had been ordered as part of a broad endocrine workup for nonspecific symptoms such as fatigue and poor sleep. She had no classic physical features of Cushing syndrome but had recently been under intense psychological stress. Further testing showed normal cortisol regulation.

Conditions such as depression, obesity, alcoholism, and severe stress can produce false-positive cortisol tests, sometimes called pseudo-Cushing states. Pseudo‑Cushing syndrome mimics hypercortisolism but resolves once the underlying condition — such as depression, alcoholism, or severe stress — improves.

Endocrine guidelines emphasize that screening tests for Cushing syndrome must be interpreted in context and confirmed before diagnosing the condition.

Testosterone and the Medicalization of Aging

Another patient — a man in his late 50s — sought consultation after being told his testosterone level was “low.” He had mild fatigue but otherwise felt well. Repeat morning testing showed normal levels.

Testosterone varies widely depending on time of day, illness, sleep, and laboratory variability. It also declines gradually with age.

The testosterone measurement guidelines emphasize that a diagnosis of male hypogonadism should not be made on a single laboratory value. Morning testosterone should be confirmed on repeat testing and correlated with clinical symptoms before treatment is initiated.

Nevertheless, direct-to-consumer advertising and routine testing have contributed to an increase in testosterone prescriptions — sometimes for men whose levels fall within normal age-related variation.

How to Practice Medicine in the Gray Zone

Abnormal lab results should not be ignored, but they must be interpreted in clinical context. Physicians should focus on the patient’s symptoms and history rather than isolated numbers, repeat tests with borderline results before diagnosing disease, recognize normal statistical variation in laboratory values, and clearly communicate uncertainty so patients understand that reference ranges are statistical guides rather than absolute indicators of illness.

Modern medicine has powerful diagnostic tools. But when every deviation becomes disease, we risk pathologizing normal human physiology. The goal should not be fewer tests, but better interpretation of the tests we order. Sometimes the most appropriate response to an abnormal lab value is not treatment, imaging, or referral. Sometimes it is simply perspective.

This article was drafted with the assistance of an AI language model (ChatGPT) for language editing and organization. The author reviewed, revised, and approved the final content and takes full responsibility for the article.

Δεν είναι ορατοί οι σύνδεσμοι (links). Εγγραφή ή Είσοδος

[Argirios Argiriou]

Αντιγράφω ένα εύστοχο κείμενο του καλού Παθολόγου Giorgos Pappas, από τον τοίχο του στο facebook στις 03/10/2026:


Φθινοπωρινός προγραμματισμός υγείας-5, τι εξετάσεις πρέπει να κάνω λοιπόν;

1. “Δεν πάω σε γιατρούς, νιώθω υγιής, γιατί να πάω;”.

Παραδόξως είναι μια προσέγγιση που υποστηρίζεται από την βιβλιογραφία: υπάρχουν κάποιες μελέτες και αναλύσεις που έδειξαν ότι ο τακτικός ιατρικός έλεγχος ΔΕΝ προσφέρει περισσότερα χρόνια ζωής- ίσως μόνο η τακτική μέτρηση της αρτηριακής πίεσης. Είμαστε όμως σίγουροι ότι είναι σωστό ένα τέτοιο συμπέρασμα;
Η τακτική ιατρική εξέταση έχει πλεονεκτήματα: δημιουργεί μια σχέση με τον γιατρό σας, τον κάνει προσωπικό. Μπορεί επίσης να ανιχνεύσει κάποια παθολογικά σημεία, ή να αναδείξει κάποια ύποπτα συμπτώματα, που ο “υγιής” πολίτης μπορεί να μην τους έχει δώσει σημασία. Δεδομένα επίσης αποτελεί ένα κίνητρο για εφαρμογή υγιεινότερων πρακτικών στη ζωή του καθενός. Έχει σημασία η ποιότητα της εξέτασης αυτής: όχι τόσο το κλινικό κομμάτι (που σε ένα άτομο χωρίς συμπτώματα δεν παίρνει πάνω από 5 λεπτά, τα άλλα είναι για να παριστάνουμε τους εμβριθείς), όσο το ιστορικό- το πού έζησες και πώς έζησες είναι αυτό που λέει περισσότερα για την τρέχουσα και μελλοντική σου υγεία. Έχει σημασία και η προετοιμασία για την εξέταση- καταγραφή ερωτήσεων, κατάλογος του τι σκευάσματα παίρνετε περιλαμβανομένων “αθώων, ασήμαντων” συμπληρωμάτων, αναφορά πρακτικών και συνηθειών που μπορεί να σας κάνουν ευπαθείς σε κάποιο νόσημα (ένα κενό ελέγχου που εκμεταλλεύονται π.χ. τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα), πλήρες άνοιγμα στον γιατρό σας για τα πάντα- ο γιατρός (οφείλει να) είναι εξομολόγος (δεν μας αρέσει, πιστέψτε με, αλλά πρέπει) και ό,τι πείτε (οφείλει να) είναι ιερά απόρρητο. Η τακτική ιατρική εξέταση, ακόμη κι αν δεν είναι ετήσια, σας βάζει σε μια σειρά- υπάρχουν πλέον τόσα συστήματα εκτίμησης κινδύνου, για καρδιαγγειακά, για οστεοπόρωση, τόσοι προληπτικοί έλεγχοι, τόσα εμβόλια ενηλίκων, που χρειάζονται μια συστηματοποίηση.
Από την άλλη, η τακτική ιατρική εξέταση εμπεριέχει κάποιους κινδύνους: υπάρχει πάντα η πιθανότητα υπερδιάγνωσης- ένα φαινομενικά (και τελικά) αθώο εύρημα, αν αναδειχθεί στην εξέταση, μπορεί να οδηγήσει σε περαιτέρω έλεγχο με εξειδικευμένες εργαστηριακές και απεικονιστικές εξετάσεις, και όλα αυτά έχουν οικονομικό και ψυχολογικό (ο φόβος της ασθένειας) κόστος. Συν ότι οι νέες απεικονιστικές εξετάσεις έχουν υψηλή ανάλυση και μπορεί να “πιάνουν” βλάβες μικρές και εν τέλει ασήμαντες, που παλιότερα δεν θα βρίσκαμε και δεν θα μας απασχολούσαν, αλλά τώρα, ξέρεις αν είναι ασήμαντες; δεν μπορείς να το πεις με ασφάλεια- οπότε κι άλλες εξετάσεις μετά, κ.ο.κ.
Αν δεν κρίνει κάποιος σκόπιμη την τακτική ιατρική εξέταση λοιπόν, δεκτό. Αυτό που ΔΕΝ πρέπει να κάνει είναι να αντικαταστήσει την τακτική ιατρική εξέταση με την γνώμη και το συμβούλιο της γειτονιάς, των συγγενών, της παρέας, των τύπων που παριστάνουν τους γιατρούς χωρίς να είναι, των θεραπευτών πάσης φύσεως και κάθε πλατφόρμας, της ΤΝ.
Αν κρίνει κάποιος σκόπιμη την τακτική ιατρική εξέταση από την άλλη, αυτό που πρέπει να θυμάται είναι ότι αυτή η εξέταση σου λέει, στην καλύτερη των περιπτώσεων, ότι ΔΕΙΧΝΕΙΣ υγιής, όχι ότι είσαι σώνει και καλά. Εξακολουθούν να υπάρχουν παθολογικές εξεργασίες που μόνο τρομερά εξειδικευμένες εξετάσεις μπορούν να αναδείξουν- είναι σπάνιες όμως. Ας εξασφαλίσουμε ότι αποκλείουμε/ προλαμβάνουμε τα συνηθισμένα.

2. “Και τι εργαστηριακό και απεικονιστικό έλεγχο να κάνω; Χρειάζεται; Δεν δικαιούμαι κάθε εξάμηνο; Τι πληρώνω εισφορές μετά; Γράψε μου μια απ’ όλα γιατρέ”.

Βασικός κανόνας: όποιος γιατρός ζητάει πολλές και εξεζητημένες εξετάσεις ΔΕΝ είναι καλός γιατρός και όποιος συνάδελφος διαφωνεί ας έρθει να του το εξηγήσουμε.
Ο προληπτικός παρακλινικός έλεγχος σε απουσία συμπτωμάτων λοιπόν, εξαρτάται κυρίως από την ηλικία και το οικογενειακό ιστορικό, συν τις συνήθειες, το πώς έζησες και ζεις.
Προφανώς υπάρχουν στοιχειώδεις εξετάσεις- η γενική αίματος και η (υπερεκτιμημένη εδώ που τα λέμε) γενική ούρων, τα ηπατικά ένζυμα και η κρεατινίνη της νεφρικής λειτουργίας (αυτά τα τελευταία είναι και ευάλωτα σε φαινομενικά αθώες πρακτικές της καθημερινότητας, το πόσα αντιφλεγμονώδη ή αναλγητικά παίρνεις για παράδειγμα, εσύ ο κατά τα άλλα υγιής). Χοληστερίνη και λοιπά (όπως το ουρικό οξύ) να κάνετε. Αλλά δεν χρειάζεται κάθε τρεις και λίγο αν δεν έχετε παράγοντες κινδύνου, ούτε καν κάθε χρόνο- υπάρχουν εξαιρετικά score κινδύνου που μπορούν να σας πουν αν θέλετε τακτικότερο έλεγχο. Το αυτό για την γλυκόζη- από την άλλη, αν έχετε οικογενειακό ιστορικό, καλό είναι να γίνεται αραιά και πού μια μέτρηση γλυκοζυλιωμένης, που δείχνει ακριβέστερα πού κυμαίνεται ο κίνδυνος να εμφανίσετε διαβήτη, Κι εδώ δεν χρειάζεται κάθε χρόνο έλεγχος αν δεν υπάρχει ένδειξη και κίνδυνος. Δεν αλλάζουν αυτά από την μια μέρα στην άλλη, κι ακόμη κι αν αλλάξουν σε βάθος χρόνου, δεν προλαβαίνουν να βλάψουν μακροπρόθεσμα τον οργανισμό σας. PSA σε άνδρες 50-75 ετών ναι- όσο κι αν έχει αναλυθεί ως δυνητικά υπερβολική πρακτική, παραμένει ωφέλιμη (και αν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό πρώιμου καρκίνου, έχει νόημα να αρχίζει νωρίτερα, στα 40-45).
Όλα τα υπόλοιπα εργαστηριακά ΔΕΝ απαιτούνται: θυρεοειδή να κάνετε μια φορά δεκτόν, να δειτε αν υπάρχει προδιάθεση υποθυρεοειδισμού (που είναι συχνότατη πλέον, ειδικά σε γυναίκες). Έναν βασικό έλεγχο παραμέτρων αναιμίας ναι: Β12 (ειδικά αν είστε χορτοφάγοι) και φυλλικό (αν έχετε άλλες διατροφικούς αποκλεισμούς)- αλλά αν είναι ΟΚ δεν χρειάζονται τακτική επανάληψη. Φυσικά φερριτίνη, αν είστε γυναίκα αναπαραγωγικής ηλικίας ή αν είστε τακτικοί αιμοδότες. Δεν υπάρχει καμία ένδειξη όμως, μα καμία, σε υγιή άτομα, να γίνεται έλεγχος βιταμίνης D (και όποιος διαφωνεί, οι πρόσφατες VITAL και D-Health δεν έδειξαν σε υγιείς ενηλίκους ελάττωση κινδύνου καταγμάτων με χορήγηση βιταμίνης D, ούτε και η Women’s Health Initiative CaD σε εμμηνοπαυσιακές γυναίκες που λάμβαναν ασβέστιο και D- κοινώς, μην μετράτε άχρηστες τιμές, και μην τις “διορθώνετε μετά”). ΜΗΝ κάνετε καρκινικούς δείκτες- πρόληψη του καρκίνου γίνεται με άλλους τρόπους και οι δείκτες είναι χρήσιμοι σε παρακολούθηση ΥΠΑΡΧΟΝΤΟΣ καρκίνου. Από την άλλη, αν η σεξουαλική σας ζωή έχει εναλλαγές και/ ή περιορισμένες προφυλάξεις, ο έλεγχος για σεξουαλικώς μεταδιδόμενα είναι πράξη ευθύνης για εσάς και τους γύρω σας.
Βασική υπενθύμιση στις εργαστηριακές εξετάσεις: το φυσιολογικό είναι ευρύ και εξατομικεύεται. Ένας αιματοκρίτης που ήταν 48 και πήγε 42 παραμένει εντός φυσιολογικών ορίων, αλλά υποδεικνύει κάποιο πιθανό πρόβλημα.
Βασική υπενθύμιση στις εργαστηριακές εξετάσεις-2: σεβαστείτε το ιδιότυπο καθεστώς υπό το οποίο λειτουργούν οι ιδιώτες μικροβιολόγοι. Πολλές από τις εξετάσεις που γράφει το παραπεμπτικό που σας έδωσε ο γιατρός σας, δεν θα τις πληρωθούν, θα τις χρεωθούν εν τέλει.

3. “Πέρα από τις εξετάσεις αίματος, τι άλλο να κάνω; Μια μαγνητική από πάνω μέχρι κάτω;”

Και γιατί όχι μια PET καλύτερα; Φυσικά και όχι. Δεν πάει έτσι.
Παπ τεστ και μαστογραφία οπωσδήποτε (ναι, ακόμη δεν έχουμε βρει καλύτερη πρακτικότερη εξέταση). Το κάθε πότε και από πότε ποικίλει από χώρα σε χώρα. Ποικίλει και από άτομο σε άτομο με βάση και τις προηγούμενες εξετάσεις.
Έλεγχος για οστεοπόρωση: δεν έχει νόημα να αρχίζει από νωρίς, παρά μόνο σε πολύ πρώιμη εμμηνόπαυση, σε ιστορικό λήψης φαρμάκων που προδιαθέτουν σε οστεοπόρωση, σε ιστορικό σχετικών καταγμάτων, σε υπερκατανάλωση αλκοόλ, σε τέτοιες ειδικές περιπτώσεις. Μετά από κάποια ηλικία όμως έχει ένδειξη ΚΑΙ σε άνδρες. Είναι πολύ σύνθετη η υπόθεση οστεοπόρωση, το τι δείχνει η μέτρηση οστικής πυκνότητας, ποιος είναι ο στόχος της αγωγής, ποιος είναι ο τρόπος της αγωγής.
Κολονοσκόπηση: ναι- τα έχουμε ξαναπεί και τότε με το δωρεάν προληπτικό τεστ. Έχει πλεονεκτήματα (ναι, έχει και έναν μικρό κίνδυνο επιπλοκών). Πάντα σε σιδηροπενία σε άνδρα μη αιμοδότη και εμμηνοπαυσιακή γυναίκα (συν γαστροσκόπηση). Από τα 40 σε ιστορικό σε συγγενή πρώτου βαθμού, από τα 50 το αργότερο αλλιώς.
Υπερηχογράφημα άνω/ κάτω κοιλίας: αν έχει προηγηθεί κλινική εξέταση και δεν υπάρχουν ύποπτα σημεία περιορίζεται η αξία του, είναι σα να ψαρεύεις στα τυφλά, μήπως και δεις έναν ασυμπτωματικό λίθο εδώ ή έναν άλλο πιο πέρα ή κάποια κύστη αλλού. Από την άλλη, κάποια μορφώματα στο νεφρό ή το πάγκρεας που μπορεί να είναι αθώα αλλά κάποιες φορές (σπανιότερα) όχι, τέτοια τυχαία ευρήματα είναι συνήθως. Επιπρόσθετα, είναι σημαντικό να ελέγχεται η αορτή για ανευρύσματα, ειδικά σε μεγαλύτερες ηλικίες σε καπνιστές. Οπότε ναι.
Ακτινογραφία θώρακα: αν είστε καπνιστές κάνετε αξονική χαμηλής ευκρίνειας. Αν ψάχνει κανείς κάτι, η φυσιολογική ακτινογραφία δεν εξασφαλίζει πάντα την απουσία του (κάποιος θα μπορούσε να φέρει αντίρρηση εδώ και να πει: πόσοι διαβάζουν καλά μια ακτινογραφία πλέον; δεν διαφωνώ, λίγοι).
Εξειδικευμένοι έλεγχοι: Καρδιολογική και πνευμονολογική εκτίμηση, ειδικά επί παραγόντων κινδύνου (κάπνισμα, οικογενειακό ιστορικό, ακόμη και εργασιακές εκθέσεις σε τοξικούς παράγοντες), εξυπακούονται. Ειδικά ο καρδιολογικός έλεγχος είναι προαπαιτούμενο αν ξαφνικά αποφασίσετε να γίνετε αθλητικοί τύποι.

4. “Οπότε τελειώσαμε, δεν έχει άλλο προληπτικό”.

Πώς δεν έχει: Οδοντίατρος, οδοντίατρος, και οδοντίατρος. Η υγεία της στοματικής κοιλότητας είναι μείζονος σημασίας, όχι για να χαμογελάτε απλώς αλλά και επειδή συσχετίζεται (σε βαθμό που την έκτασή του μισοκαταλαβαίνουμε, ακόμη) με προστασία από σοβαρά παθολογικά προβλήματα, σε όλο το σώμα, σε βάθος χρόνου.
Και δερματολόγος: πολλές “αθώες” δερματικές βλάβες έχουν εξελικτικό κίνδυνο. Και, σε μεγαλύτερες ηλικίες ειδικά, οφθαλμίατρος- είστε σίγουροι ότι βλέπετε καλά; Και ΩΡΛ, όσο κι αν η βαρηκοΐα μπορεί να λειτουργήσει και ως επιλογή.

5. Και μια τελευταία παρότρυνση: πηγαίνετε με τα πόδια στον γιατρό σας. Αν είναι μακριά, θα πάτε αργά και θα κάνετε και πολλά βήματα. Αν αντέχετε ή το σηκώνει ο χώρος που περπατάτε, βάλτε και ένταση. Και τα δυο προσφέρουν υγεία. Έχει σημασία ο αριθμός των βημάτων ημερησίως, αλλά και της έντασης στο αποδοτικότερο ημίωρο του περπατήματος/ τρεξίματος (όχι απαραίτητα συνεχόμενο ημίωρο). Ένα εξαιρετικό πρόσφατο άρθρο από την ομάδα του, σημαντικού παγκοσμίως στο θέμα, Emmanuel Stamatakis (πλέον στην Μελβούρνη) [1] το αναλύει πλήρως: ιδανικά κάντε 7500-10.000 βήματα την ημέρα, με ένταση 85-115 βημάτων το λεπτό στο αποδοτικότερο ημίωρο. Αλλά καλά τα πάει κανείς και με 5000-7500 βήματα την ημέρα, με αποδοτικότερο ημίωρο στα 60 βήματα μόλις ανά λεπτό. Ε δεν είναι δύσκολο αυτό. Αν είναι ασφαλές να πάτε με ποδήλατο, δεκτόν.