Επιβίωσε για 120 ημέρες με νεφρό χοίρου: Σημαντική εξέλιξη.

[Argirios Argiriou]

17/06/2026

Επιβίωσε για 120 ημέρες με νεφρό χοίρου: Σημαντική εξέλιξη στην έρευνα για τις ξενομεταμοσχεύσεις.

Σύμφωνα με τον ΠΟΥ, οι 110.000 μεταμοσχεύσεις που πραγματοποιούνται κάθε χρόνο παγκοσμίως καλύπτουν μόνο το 10% των πραγματικών αναγκών

Το 2024, μια ασθενής έλαβε νεφρό από γενετικά τροποποιημένο χοίρο και παρουσίασε πιο μακρά επιβίωση

Αυτή την Τετάρτη, «Ξενομεταμόσχευση», στο RTVE Play

Η έλλειψη ανθρώπινων οργάνων έχει ωθήσει την επιστημονική κοινότητα να διερευνήσει και να προσφέρει νέες εναλλακτικές λύσεις στους ασθενείς που περιμένουν ένα όργανο – το οποίο δεν φτάνει πάντα εγκαίρως. Μια καινοτόμος κλινική ανακάλυψη είναι γνωστή ως ξενομεταμόσχευση: η εμφύτευση ζωντανών κυττάρων, ιστών ή οργάνων ζωικής προέλευσης σε άνθρωπο.

Πρόκειται για μια πρόκληση που χειρουργοί, γενετιστές και βιολόγοι προσπαθούν να ξεπεράσουν από τις αρχές του 2020. Αν και η ξενομεταμόσχευση ανοίγει ένα νέο πεδίο στην ιατρική, δημιουργεί τόσες προσδοκίες όσες και επιστημονικά και ηθικά ερωτήματα.

Τα στοιχεία δεν αφήνουν περιθώρια για ελπίδα. Αυτή είναι η άποψη χιλιάδων ανθρώπων σε όλο τον κόσμο που περιμένουν μια μεταμόσχευση οργάνου που θα τους επιτρέψει να ζήσουν κανονικά ή θα τους σώσει τη ζωή. Στην Ευρώπη, περισσότεροι από 50.000 ασθενείς περιμένουν μεταμόσχευση. «Ποτέ δεν θα υπάρχουν αρκετά όργανα». Ο Ρόμπερτ Μοντγκόμερι, διευθυντής της Υπηρεσίας Μεταμοσχεύσεων στο Νοσοκομείο Λάνγκον της Νέας Υόρκης, είναι κατηγορηματικός σε αυτό το σημείο. «Λιγότερο από το 1% των ανθρώπων που πεθαίνουν κάθε χρόνο χάνουν τη ζωή τους υπό συνθήκες που τους επιτρέπουν να δωρίσουν τα όργανά τους», συνεχίζει.

Η έλλειψη ανθρώπινων δοτών έχει οδηγήσει ορισμένους επιστήμονες να αναζητήσουν μια μακροπρόθεσμη πηγή οργάνων. Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν κάνει το πρώτο βήμα. Ο Δρ. Μοντγκόμερι είναι ένας από τους λίγους ανθρώπους στον κόσμο που, την τελευταία δεκαετία, διεξάγει έρευνα στον τομέα της ξενομεταμόσχευσης.

Ο όρος «ξενομεταμόσχευση» αναφέρεται στη χειρουργική επέμβαση κατά την οποία ένα όργανο από ένα ζωικό είδος μεταμοσχεύεται σε άνθρωπο. «Μετά τη δική μου ασθένεια και τη μεταμόσχευση καρδιάς, βρέθηκα στην ίδια θέση με όλους αυτούς τους ασθενείς: έπρεπε να περιμένω για ένα όργανο.» Είναι πεπεισμένος ότι είναι απαραίτητο να βρεθούν εναλλακτικές λύσεις για την αντιμετώπιση αυτών των σοβαρών προβλημάτων. Το 2002, η Ιβανί Κελέ υποβλήθηκε σε μεταμόσχευση νεφρού. Όπως και ο Δρ. Μοντγκόμερι , ήταν κι αυτή μία από τους τυχερούς.

Στη Γαλλία, «υπάρχουν 23.000 ασθενείς σε λίστες αναμονής, όπου, σε ορισμένα νοσοκομεία, η αναμονή μπορεί να διαρκέσει πέντε έως έξι χρόνια ή και περισσότερο», λέει. Ίδρυσε τον Σύλλογο Renaloo, ο οποίος υποστηρίζει και παρέχει συμβουλές σε ασθενείς με νεφρικά προβλήματα, και είναι μέλος της Εθνικής Συμβουλευτικής Επιτροπής Ηθικής της Γαλλίας. Επισημαίνει ότι αυξάνεται επίσης ο αριθμός των ανθρώπων που πεθαίνουν ενώ περιμένουν ένα όργανο. «Ο αριθμός για όλους τους τύπους μεταμοσχεύσεων ανήλθε σε περίπου 850 ασθενείς το 2024», αποκαλύπτει η Κελέ.

Μια ελπιδοφόρα περίπτωση
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η Τοουάνα Λούνεϊ χρειαζόταν επειγόντως ένα νεφρό. Το 1999, δώρισε ένα νεφρό στη μητέρα της και, χρόνια αργότερα, το εναπομείναν νεφρό της άρχισε να παρουσιάζει δυσλειτουργία. Μετά από πέντε χρόνια στη λίστα αναμονής, εννέα χρόνια σε αιμοκάθαρση και με τις ελπίδες της για την εύρεση ανθρώπινου νεφρού να έχουν διαψευσθεί, αποφάσισε να δοκιμάσει την τύχη της σε αυτή την πειραματική κλινική δοκιμή.

Τον Νοέμβριο του 2024, η ομάδα του Δρ. Μοντγκόμερι της μεταμόσχευσε έναν νεφρό από ζώο. «Το να μεταμοσχεύσεις ένα όργανο χοίρου σε άνθρωπο και να λειτουργήσει αμέσως είναι απίστευτο», λέει με ενθουσιασμό ο Δρ. Μοντγκόμερι.

«Είναι φανταστικό να νιώθω αυτή την ενέργεια, το αίμα να ρέει μέσα από το νεφρό μου», λέει η Τοουάνα, εμφανώς συγκινημένη, μετά την επέμβαση. Είναι η πέμπτη ασθενής που υποβλήθηκε σε ξενομεταμόσχευση. Κανένας από τους προηγούμενους λήπτες δεν επέζησε για περισσότερο από δύο μήνες.

Η πρώτη πειραματική ξενομεταμόσχευση πραγματοποιήθηκε από την ομάδα του Κέντρου Μεταμοσχεύσεων Καρδιάς του Πανεπιστημίου του Μέριλαντ. Αποτελούσε παγκόσμιο ορόσημο. Ένα χρόνο αργότερα, η ίδια ομάδα πραγματοποίησε μεταμόσχευση σε έναν δεύτερο εθελοντή ασθενή. Οι ασθενείς επέζησαν για μερικές εβδομάδες μετά την επέμβαση, αλλά και οι δύο υπέστησαν απόρριψη.

Όπως και στις μεταμοσχεύσεις ανθρώπινων οργάνων, ο κύριος κίνδυνος που συνδέεται με την ξενομεταμόσχευση είναι επίσης η απόρριψη του μοσχεύματος από τον λήπτη.

Τα πιο συμβατά ζώα
Η απόρριψη είναι μια επίθεση του ανοσοποιητικού συστήματος του λήπτη κατά του μεταμοσχευμένου οργάνου. Στην περίπτωση της ξενομεταμόσχευσης, καθώς το όργανο προέρχεται από ζωικό είδος, το ανοσολογικό εμπόδιο είναι ακόμη μεγαλύτερο. Για να μειωθεί η πιθανότητα απόρριψης, το DNA των χοίρων, των οποίων τα όργανα πρόκειται να μεταμοσχευθούν σε άνθρωπο, πρέπει να επαναπρογραμματιστεί.

Η γονιδιακή επεξεργασία έχει δώσει νέα ώθηση στη ξενομεταμόσχευση, καθώς καθιστά δυνατή την εκτροφή ζώων που φέρουν όργανα προοριζόμενα για μεταμόσχευση σε ανθρώπους.

Αυτή η γενετική τροποποίηση των ζώων αναζωπυρώνει τη συζήτηση σχετικά με τη χειραγώγηση των ζωντανών οργανισμών. «Αυτό θα ισοδυναμούσε με μια μάλλον ριζοσπαστική εκμετάλλευση στο όνομα της ανθρώπινης υγείας», λέει ο Fabrice Gzil, καθηγητής βιοηθικής και μέλος της Εθνικής Επιτροπής Ηθικής της Γαλλίας. Ωστόσο, οι επιστήμονες – και, ειδικότερα, οι ασθενείς που περιμένουν χρόνια για ένα όργανο – θεωρούν αυτή την επαναστατική ανακάλυψη ως μια πραγματική εναλλακτική λύση που κατέστη δυνατή χάρη στην τεχνολογική πρόοδο.


Σχεδόν πέντε μήνες μετά τη ξενομεταμόσχευση της Τοουάνα, ο νεφρός άρχισε να παρουσιάζει ανεπάρκεια. Εντοπίστηκαν ανοσοκύτταρα που διεισδύουν στον μεταμοσχευμένο νεφρό χοίρου. Η Τοουάνα απολάμβανε τη νέα της ζωή για 120 ημέρες, χάρη στον νεφρό του ζώου. «Ήταν μια υπέροχη εμπειρία και ελπίζω να αποτελέσει ένα μάθημα που θα βοηθήσει άλλους ανθρώπους», λέει η Τοουάνα κατά τη διάρκεια της συνεδρίας αιμοκάθαρσης, στην οποία αναγκάστηκε να επιστρέψει μετά την αφαίρεση του νεφρού χοίρου.

Ιδρύματα σε όλο τον κόσμο παρακολουθούν την περίπτωσή του και την πρόοδο που σημειώνεται στον τομέα της γενετικής τροποποίησης των ζώων. Οι πιο πρόσφατες έρευνες επικεντρώνονται πλέον στις δυνατότητες των λεγόμενων πολυδύναμων βλαστικών κυττάρων ως μέσου για τη δημιουργία ζωικών οργάνων που θα είναι πολύ πιο συμβατά. Αυτή είναι η ελπίδα των επιστημόνων, αλλά πάνω απ’ όλα των ασθενών.

Δεν είναι ορατοί οι σύνδεσμοι (links). Εγγραφή ή Είσοδος