Το νομικό πλαίσιο γύρω από την λειτουργία Ιδιωτικών Ιατρείων.

[Argirios Argiriou]

Άρθρο του τέως Προέδρου του Ι.Σ. Ρόδου κ. Ηλία Τσέρκη, που δημοσίευσε στον τοίχο του στο facebook στις 10/09/2026:

Με αφορμή τη συζήτηση που έχει αναπτυχθεί σχετικά με τα ιδιωτικά ιατρεία και τις ιατρικές πράξεις που δύνανται να πραγματοποιούνται σε αυτά, θεωρώ ότι πριν εξαχθούν συμπεράσματα πρέπει να επιστρέψουμε στο ισχύον θεσμικό πλαίσίσιο και να εξετάσουμε συνολικά το ζήτημα.

Καταρχάς, τα τελευταία χρόνια παρατηρείται, ιδίως στα μεγάλα αστικά κέντρα, το φαινόμενο ιδιωτικά ιατρεία να αυτοπροσδιορίζονται ή να προβάλλονται με όρους όπως «Clinic», δημιουργώντας ενίοτε την εντύπωση μιας διαφορετικής ή ευρύτερης υγειονομικής δομής.

Το Π.Δ. 84/2001 καθορίζει συγκεκριμένες μορφές ιδιωτικών φορέων Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας: ιδιωτικά ιατρεία και οδοντιατρεία, ιδιωτικά πολυϊατρεία και πολυοδοντιατρεία, ιδιωτικά διαγνωστικά εργαστήρια και ιδιωτικά εργαστήρια φυσικής ιατρικής και αποκατάστασης.
Μάλιστα, στο άρθρο 2 ορίζεται ρητά ότι το ιδιωτικό ιατρείο δεν διαθέτει κλίνες νοσηλείας. Αντίστοιχα, το Π.Δ. 84/2001 θέτει συγκεκριμένους περιορισμούς ως προς την επωνυμία των ιδιωτικών φορέων Π.Φ.Υ.

Επομένως, άλλο πράγμα είναι το ιδιωτικό ιατρείο και άλλο η ιδιωτική κλινική. Η επιλογή ενός ξενόγλωσσου εμπορικού όρου δεν μπορεί από μόνη της να μεταβάλει τη νομική φύση και τις προϋποθέσεις λειτουργίας ενός φορέα υγείας.

Το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία όταν εξετάζεται υπό το πρίσμα του Κώδικα Ιατρικής Δεοντολογίας.

Το άρθρο 18 §2 του Ν. 3418/2005 ορίζει ότι το όνομα, η επωνυμία ή ο τίτλος που επιλέγει ο ιατρός για την ιστοσελίδα ή την ηλεκτρονική του διεύθυνση πρέπει να ανταποκρίνονται στις πραγματικά παρεχόμενες υπηρεσίες. Παράλληλα, σύμφωνα με την §4 του ίδιου άρθρου, οι πληροφορίες που παρέχονται πρέπει να είναι ακριβείς, αντικειμενικές και κατανοητές και σε καμία περίπτωση να μην οδηγούν σε παραπλάνηση του κοινού.

Εξίσου σαφές είναι το άρθρο 17 του Κώδικα Ιατρικής Δεοντολογίας: η ενημέρωση του κοινού από ιατρούς πρέπει να στηρίζεται αποκλειστικά σε απολύτως τεκμηριωμένα και διεθνώς παραδεδεγμένα στοιχεία και δεν πρέπει να υποκρύπτει σκοπό διαφήμισης. Δεν επιτρέπονται, επίσης, διατυπώσεις που μπορούν να προκαλέσουν σύγχυση ή παραπλάνηση του κοινού για θέματα υγείας.

Υπάρχει όμως και μία δεύτερη, κατά τη γνώμη μου ακόμη σημαντικότερη, διάσταση.

Η συζήτηση δεν μπορεί να περιορίζεται αποκλειστικά στο ερώτημα εάν ένα συγκεκριμένο μηχάνημα επιτρέπεται να βρίσκεται ή να χρησιμοποιείται σε ένα ιδιωτικό ιατρείο.

Πρέπει παράλληλα να εξετάζεται ποια ακριβώς ιατρική πράξη πραγματοποιείται, για ποια ένδειξη, με ποιο προϊόν ή τεχνολογία, με ποια επιστημονική τεκμηρίωση και κυρίως με ποιους θεραπευτικούς ισχυρισμούς προβάλλεται προς το κοινό.

Χαρακτηριστική είναι η ανακοίνωση του ΕΟΦ της 19ης Μαρτίου 2025 με τίτλο:

«Τα μη αδειοδοτημένα φάρμακα προηγμένων θεραπειών (κυτταρικές θεραπείες & γονιδιακές θεραπείες – ATMP) αποτελούν σοβαρό κίνδυνο για τη δημόσια υγεία».

Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα όταν υπηρεσίες που σχετίζονται με «αναγέννηση», «αντιγήρανση», «ευεξία» ή άλλες παρεμφερείς έννοιες συνοδεύονται από ευρείς θεραπευτικούς ισχυρισμούς.

Διατυπώσεις όπως “transformative power”, “groundbreaking approach”, “regenerate tissues” ή “enhance immunity”, ιδίως όταν συνδυάζονται με ισχυρισμούς αντιμετώπισης πολλών και διαφορετικών νοσημάτων, δεν αποτελούν απλώς ζήτημα επικοινωνιακής ή εμπορικής ορολογίας.

Αξίζουν αυτοτελή επιστημονική και δεοντολογική αξιολόγηση ως προς την τεκμηρίωσή τους και ως προς το κατά πόσον μπορούν να δημιουργήσουν στον ασθενή προσδοκίες που δεν ανταποκρίνονται στα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα.

Συνεπώς, δεν αρκεί να απαντήσουμε μόνο στο ερώτημα «επιτρέπεται το μηχάνημα;».

Οφείλουμε να εξετάζουμε συνολικά:

Ποιος είναι ο αδειοδοτημένος φορέας; Ποια πράξη πραγματοποιεί; Με ποιον εξοπλισμό ή θεραπευτικό προϊόν; Για ποια ένδειξη; Με ποια επιστημονική τεκμηρίωση; Και, τέλος, με ποιον τρόπο παρουσιάζει και διαφημίζει αυτή την πράξη στον ασθενή;

Γιατί η προστασία της δημόσιας υγείας δεν εξαντλείται στην αδειοδότηση ενός μηχανήματος. Περιλαμβάνει και την επιστημονική εγκυρότητα της παρεχόμενης ιατρικής υπηρεσίας, την ορθή ενημέρωση του ασθενούς και την τήρηση των κανόνων της Ιατρικής Δεοντολογίας.