41
42
Συζητήσεις πάνω σε ιατρικά θέματα / Απ: Κορονοϊός ( COVID-19 )
« Τελευταίο μήνυμα από schumifer στις 15 Οκτωβρίου 2026, 18:06:16 »Το κοιτάω μέρες τώρα αλλά ακόμη το LP 8.1 αναφέρει το site
43
Συζητήσεις πάνω σε ιατρικά θέματα / Απ: Ένα μήλο την ημέρα, τις στατίνες κάνει πέρα! Ο αντίλογος στις νέες «οδηγίες».
« Τελευταίο μήνυμα από Argirios Argiriou στις 14 Οκτωβρίου 2026, 20:39:42 »Ανάρτηση του Καρδιολόγου Χρήστου Ντέλλου στον τοίχο του στο facebook στις 11/10/2026:
Στατίνες και στους Υγιείς Ηλικιωμένους με Στατιστικές Προφάσεις;
Η μεγάλη πρόσφατη μελέτη (STAREE) προβάλεται από επιστημονικά περιοδικά, αλλά και από όλα τα μέσα μαζικής επικοινωνίας και κοινωνικής δικτύωσης συνήθως με τον τίτλο:
«30% μείωση των καρδιαγγειακών επεισοδίων με Ατορβαστατίνη 40mg σε υγιή άτομα άνω των 70 ετών!»
Για όποιον διαβάσει παρακάτω δίδονται κάποιες σημαντικές διευκρινίσεις: Η επιβίωση και η ποιότητα ζωής δεν αυξήθηκαν, η πιθανότητα εμφάνισης της νόσου Αλτσχάιμερ δεν μειώθηκε και οι παρενέργειες από το μυϊκό σύστημα και το ήπαρ δεν ήταν σπάνιες.
Ακόμα και έτσι κάποια σημαντικά πράγματα συνήθως δεν λέγονται:
1. Το 30% μείωση του ΣΧΕΤΙΚΟΥ κινδύνου μη θανατηφόρων καρδιαγγειακών συμβαμάτων είναι αναξιόπιστο στατιστικά στοιχείο, σε αντίθεση με τον ΑΠΟΛΥΤΟ κινδύνο για κάθε άτομο που υπολογίζεται στη μελέτη σε 2.7%. Σε κάθε 37 ασθενείς δηλαδή που πήραν το φάρμακο μόνο ένας θα αποφύγει ένα μη θανατηφόρο καρδιαγγειακό επεισόδιο σε διάστημα θεραπείας 6 ετών.
2. Οι μισοί ασθενείς διέκοψαν πρόωρα τη μελέτη, πιθανώς λόγω παρενεργειών, μιας και τα φάρμακα στις μελέτες δίδονται δωρεάν!
3. Οι μεγάλες δόσεις στατινών στα ηλικιωμένα άτομα προκαλούν πολύ συχνά μυοσκελετικά προβλήματα με συνέπειες στην κινητικότητα, στην ψυχολογία και στην ανάγκη προσθήκης και άλλων φαρμάκων, όπως παυσίπονα και αντικαταθλιπτικά.
4. Οι λιποδιαλυτές στατίνες όπως η ατορβαστατίνη εισέρχονται στον εγκέφαλο και έχουν ενοχοποιηθεί για διαταραχές μνήμης σε ηλικιωμένους.
5. Το ενδιαφέρον της φαρμακοβιομηχανίας για την συνεχώς αυξανόμενη ομάδα των ηλικιωμένων είναι αναμενόμενη και δικαιολογημένη, αρκεί να μην προκαλεί τεχνητή ζήτηση αμφίβολων ή και έπικίνδυνων θεραπειών.
Επίλογος:
1. Οι Στατίνες με προσοχή και με μικρές συνήθως δόσεις είναι χρήσιμα φάρμακα σε ηλικιωμένους με καρδιαγγειακά νοσήματα ή πολλούς παράγοντες κινδύνου.
2. Η μελέτη STAREE δεν έδειξε κανένα ουσιαστικό όφελος με υψηλές δόσεις ατορβαστατίνης σε υγιείς ηλικιωμένους χωρίς σοβαρούς παράγοντες κινδύνου, εκθέτοντάς τους σε γνωστές παρενέργειες. Δεν θα πρέπει επομένως να χρησιμοποιηθεί ως άλλοθι για μεγαλύτερη κατάχρηση στατινών στον γενικό πληθυσμό!
Στατίνες και στους Υγιείς Ηλικιωμένους με Στατιστικές Προφάσεις;
Η μεγάλη πρόσφατη μελέτη (STAREE) προβάλεται από επιστημονικά περιοδικά, αλλά και από όλα τα μέσα μαζικής επικοινωνίας και κοινωνικής δικτύωσης συνήθως με τον τίτλο:
«30% μείωση των καρδιαγγειακών επεισοδίων με Ατορβαστατίνη 40mg σε υγιή άτομα άνω των 70 ετών!»
Για όποιον διαβάσει παρακάτω δίδονται κάποιες σημαντικές διευκρινίσεις: Η επιβίωση και η ποιότητα ζωής δεν αυξήθηκαν, η πιθανότητα εμφάνισης της νόσου Αλτσχάιμερ δεν μειώθηκε και οι παρενέργειες από το μυϊκό σύστημα και το ήπαρ δεν ήταν σπάνιες.
Ακόμα και έτσι κάποια σημαντικά πράγματα συνήθως δεν λέγονται:
1. Το 30% μείωση του ΣΧΕΤΙΚΟΥ κινδύνου μη θανατηφόρων καρδιαγγειακών συμβαμάτων είναι αναξιόπιστο στατιστικά στοιχείο, σε αντίθεση με τον ΑΠΟΛΥΤΟ κινδύνο για κάθε άτομο που υπολογίζεται στη μελέτη σε 2.7%. Σε κάθε 37 ασθενείς δηλαδή που πήραν το φάρμακο μόνο ένας θα αποφύγει ένα μη θανατηφόρο καρδιαγγειακό επεισόδιο σε διάστημα θεραπείας 6 ετών.
2. Οι μισοί ασθενείς διέκοψαν πρόωρα τη μελέτη, πιθανώς λόγω παρενεργειών, μιας και τα φάρμακα στις μελέτες δίδονται δωρεάν!
3. Οι μεγάλες δόσεις στατινών στα ηλικιωμένα άτομα προκαλούν πολύ συχνά μυοσκελετικά προβλήματα με συνέπειες στην κινητικότητα, στην ψυχολογία και στην ανάγκη προσθήκης και άλλων φαρμάκων, όπως παυσίπονα και αντικαταθλιπτικά.
4. Οι λιποδιαλυτές στατίνες όπως η ατορβαστατίνη εισέρχονται στον εγκέφαλο και έχουν ενοχοποιηθεί για διαταραχές μνήμης σε ηλικιωμένους.
5. Το ενδιαφέρον της φαρμακοβιομηχανίας για την συνεχώς αυξανόμενη ομάδα των ηλικιωμένων είναι αναμενόμενη και δικαιολογημένη, αρκεί να μην προκαλεί τεχνητή ζήτηση αμφίβολων ή και έπικίνδυνων θεραπειών.
Επίλογος:
1. Οι Στατίνες με προσοχή και με μικρές συνήθως δόσεις είναι χρήσιμα φάρμακα σε ηλικιωμένους με καρδιαγγειακά νοσήματα ή πολλούς παράγοντες κινδύνου.
2. Η μελέτη STAREE δεν έδειξε κανένα ουσιαστικό όφελος με υψηλές δόσεις ατορβαστατίνης σε υγιείς ηλικιωμένους χωρίς σοβαρούς παράγοντες κινδύνου, εκθέτοντάς τους σε γνωστές παρενέργειες. Δεν θα πρέπει επομένως να χρησιμοποιηθεί ως άλλοθι για μεγαλύτερη κατάχρηση στατινών στον γενικό πληθυσμό!
44
Εργασία στον ιδιωτικό τομέα - Άλλες μορφές / Η ψηφιοποίηση τ κράτους πάει ν γίνει αλυσίδα υποχρεωτικών συνδρομών σ εταιρείες.
« Τελευταίο μήνυμα από Argirios Argiriou στις 14 Οκτωβρίου 2026, 20:26:47 »Εύστοχο άρθρο του τέως Προέδρου του Ι.Σ. Ρόδου κ. Ηλία Τσέρκη, που το δημοσίευσε σε ιατρική ομάδα στο facebook στις 10/09/2026. Το αναδημοσιεύω εδώ μετά από άδειά του
( εντάξει, μπορεί αυτές οι συνδρομές να μην είναι υποχρεωτικές από τον Νόμο, αλλά αν θέλεις να τελειώνεις την δουλειά σου γρήγορα, καθιστούνται στην πράξη υποχρεωτικές ):
Η ψηφιοποίηση του κράτους εξελίσσεται σε μια ατελείωτη αλυσίδα υποχρεωτικών συνδρομών προς ιδιωτικές εταιρείες!
Πρώτα έπρεπε να πληρώνουμε για να διαβιβάζουμε ηλεκτρονικά τις αποδείξεις μας στην ΑΑΔΕ.
Μετά ήρθε η ηλεκτρονική τιμολόγηση και η ανάγκη συνεργασίας με πιστοποιημένους παρόχους για την εκπλήρωση νέων υποχρεώσεων.
Τώρα, με την ψηφιακή κάρτα εργασίας, άλλη μία υποχρεωτική διαδικασία, άλλη μία ιδιωτική εταιρεία, άλλο ένα κόστος εγκατάστασης και άλλη μία ετήσια συνδρομή!
Και το ερώτημα είναι απλό:
Από πότε η συμμόρφωση με τις υποχρεώσεις που επιβάλλει το κράτος πρέπει να αποτελεί αντικείμενο διαρκούς εμπορικής εκμετάλλευσης;
Δεν αμφισβητεί κανείς την ανάγκη ψηφιοποίησης, διαφάνειας και ελέγχου. Αμφισβητούμε όμως τη λογική σύμφωνα με την οποία το κράτος νομοθετεί, οι ιδιωτικές εταιρείες τιμολογούν και οι επαγγελματίες πληρώνουν!
Και μάλιστα όχι μία φορά, αλλά κάθε χρόνο, με συνδρομές που προστίθενται η μία στην άλλη.
Η ψηφιακή μεταρρύθμιση υποτίθεται ότι θα μείωνε τη γραφειοκρατία και το λειτουργικό κόστος. Αντί γι’ αυτό, κινδυνεύει να μετατρέψει τη γραφειοκρατία σε συνδρομητική υπηρεσία!
Το κράτος οφείλει να παρέχει δωρεάν, λειτουργικές και ολοκληρωμένες ψηφιακές λύσεις για κάθε υποχρέωση που το ίδιο επιβάλλει.
Γιατί, τελικά, άλλο πράγμα ο ψηφιακός εκσυγχρονισμός και άλλο η υποχρεωτική πελατεία σε ιδιωτικές εταιρείες, με τις ευλογίες του κράτους.
Σε λίγο θα πληρώνουμε ετήσια συνδρομή ακόμη και για το δικαίωμα να είμαστε συνεπείς στις υποχρεώσεις μας!
Και όλα αυτά βαφτίζονται «μείωση της γραφειοκρατίας» και «στήριξη της επιχειρηματικότητας»!
( εντάξει, μπορεί αυτές οι συνδρομές να μην είναι υποχρεωτικές από τον Νόμο, αλλά αν θέλεις να τελειώνεις την δουλειά σου γρήγορα, καθιστούνται στην πράξη υποχρεωτικές ):
Η ψηφιοποίηση του κράτους εξελίσσεται σε μια ατελείωτη αλυσίδα υποχρεωτικών συνδρομών προς ιδιωτικές εταιρείες!
Πρώτα έπρεπε να πληρώνουμε για να διαβιβάζουμε ηλεκτρονικά τις αποδείξεις μας στην ΑΑΔΕ.
Μετά ήρθε η ηλεκτρονική τιμολόγηση και η ανάγκη συνεργασίας με πιστοποιημένους παρόχους για την εκπλήρωση νέων υποχρεώσεων.
Τώρα, με την ψηφιακή κάρτα εργασίας, άλλη μία υποχρεωτική διαδικασία, άλλη μία ιδιωτική εταιρεία, άλλο ένα κόστος εγκατάστασης και άλλη μία ετήσια συνδρομή!
Και το ερώτημα είναι απλό:
Από πότε η συμμόρφωση με τις υποχρεώσεις που επιβάλλει το κράτος πρέπει να αποτελεί αντικείμενο διαρκούς εμπορικής εκμετάλλευσης;
Δεν αμφισβητεί κανείς την ανάγκη ψηφιοποίησης, διαφάνειας και ελέγχου. Αμφισβητούμε όμως τη λογική σύμφωνα με την οποία το κράτος νομοθετεί, οι ιδιωτικές εταιρείες τιμολογούν και οι επαγγελματίες πληρώνουν!
Και μάλιστα όχι μία φορά, αλλά κάθε χρόνο, με συνδρομές που προστίθενται η μία στην άλλη.
Η ψηφιακή μεταρρύθμιση υποτίθεται ότι θα μείωνε τη γραφειοκρατία και το λειτουργικό κόστος. Αντί γι’ αυτό, κινδυνεύει να μετατρέψει τη γραφειοκρατία σε συνδρομητική υπηρεσία!
Το κράτος οφείλει να παρέχει δωρεάν, λειτουργικές και ολοκληρωμένες ψηφιακές λύσεις για κάθε υποχρέωση που το ίδιο επιβάλλει.
Γιατί, τελικά, άλλο πράγμα ο ψηφιακός εκσυγχρονισμός και άλλο η υποχρεωτική πελατεία σε ιδιωτικές εταιρείες, με τις ευλογίες του κράτους.
Σε λίγο θα πληρώνουμε ετήσια συνδρομή ακόμη και για το δικαίωμα να είμαστε συνεπείς στις υποχρεώσεις μας!
Και όλα αυτά βαφτίζονται «μείωση της γραφειοκρατίας» και «στήριξη της επιχειρηματικότητας»!
45
Πολιτική και Κοινωνικά Θέματα / Μέσα σε 2 λεπτά η πιο εύστοχη περιγραφή τ βασικών αλλαγών στ Παγκόσμια Πολιτική.
« Τελευταίο μήνυμα από Argirios Argiriou στις 14 Οκτωβρίου 2026, 19:38:21 »Καιρίδης: Μέσα σε 2 λεπτά κάνει την πιο εύστοχη περιγραφή των βασικών αλλαγών στην παγκόσμια πολιτική:
(Αυτό βέβαια είναι και το επάγγελμά του: Είναι Καθηγητής Διεθνών Σχέσεων στο Πάντειο Πανεπιστήμιο).
Μπορούν να το δούνε και όσοι δεν έχουν facebook αρκεί να κλείσουν την αρχική εικόνα που αναδύεται:
Δεν είναι ορατοί οι σύνδεσμοι (links). Εγγραφή ή Είσοδος
(Αυτό βέβαια είναι και το επάγγελμά του: Είναι Καθηγητής Διεθνών Σχέσεων στο Πάντειο Πανεπιστήμιο).
Μπορούν να το δούνε και όσοι δεν έχουν facebook αρκεί να κλείσουν την αρχική εικόνα που αναδύεται:
Δεν είναι ορατοί οι σύνδεσμοι (links). Εγγραφή ή Είσοδος
46
Συζητήσεις πάνω σε ιατρικά θέματα / Επικαιροποιημένο εμβόλιο κορωνοϊού από 16/10/2026
« Τελευταίο μήνυμα από Argirios Argiriou στις 14 Οκτωβρίου 2026, 19:32:11 »Δημοσίευση από τον τοίχο του Παθολόγου Giorgos Pappas στο facebook στις 14/10/2026:
Επικαιροποιημένο εμβόλιο κορωνοϊού- είναι πλέον διαθέσιμο, τα ραντεβού ξεκινάνε από την Παρασκευή16 Οκτωβρίου και μετά, ως XFG εμφανίζεται στο σύστημα.
Τα εμβόλια είναι διαθέσιμα για κάθε ενήλικο από όσο βλέπω- ανεξάρτητα από την σύσταση του ΕΟΔΥ για συγκεκριμένες ομάδες: ηλικία 60+, μικρότερες ηλικίες με υποκείμενα νοσήματα που επάγουν αυξημένο κίνδυνο σοβαρής νόσησης , επαγγελματίες υγείας.
Το εμβόλιο είναι προσαρμοσμένο στο στέλεχος XFG που κυριάρχησε τους πρώτους μήνες του 2026- έχουμε προδημοσίευση [σύνδεσμος στο πρώτο σχόλιο] εδώ και λίγες μέρες που δείχνει ότι το συγκεκριμένο εμβόλιο αυξάνει τα επίπεδα των αντισωμάτων κατά διαφόρων τύπων του ιού, περιλαμβανομένων και αυτών που κυκλοφορούν τώρα όπως τα στελέχη PJ που μοιάζουν λίγο διαφορετικά- σε μικρότερο βαθμό και για ένα ΒΑ.3.2 που σέρνεται ανά τον κόσμο σαν εξελικτικός μονόκερος εδώ και δύο χρόνια αλλά δεν θα επικρατήσει για να μας προβληματίσει.
Άρα, διαθέσιμο το εμβόλιο, προγραμματίζετε, έχει αυξητικές τάσεις η κυκλοφορία του ιού, ακόμη κι αν επίσημα δηλώνονται μόνο 130 κρούσματα την ημέρα. Και ακόμη κι αν οι θάνατοι πλέον είναι η εξαίρεση, η επιβάρυνση της υγείας, είτε μέσω επιπλοκών σε ευπαθείς ή long covid, παραμένει ενδεχόμενη. Κάθε χρόνο, η επικαιροποίηση του εμβολιασμού προσφέρει μια αξιόλογη προστασία από την ανάγκη νοσηλείας/ ΜΕΘ και τον θάνατο, και εν μέρει περιορίζει και την μετάδοση του ιού- οι σχετικές μελέτες υπάρχουν σε προηγούμενες αναρτήσεις.
Τα εμβόλια για τον κορωνοϊό γίνονται σε εμβολιαστικά κέντρα και πάλι, όχι σε φαρμακεία όπως της γρίπης (που είναι κι αυτά διαθέσιμα εδώ και λίγες μέρες), κάτι που αποτελεί πρόβλημα στην απρόσκοπτη πρόσβαση, το κατανοούμε όλοι (αλλά δεν επιλύθηκε...) .
'Ατομα που λαμβάνουν κάποια ανοσοκατασταλτική αγωγή (είτε για αυτοάνοσο ή νεοπλασία) πρέπει να προσαρμόσουν τον χρονισμό του εμβολιασμού με την αγωγή τους, σε συνεννόηση με τον θεράποντα ιατρό τους.
Επιτρέπεται η κατανάλωση αυγών, ψαριών, σοκολάτας, ξηρών καρπών κτλ μετά τον εμβολιασμό. Αν δεν σας αρέσει το φαγητό στο σπίτι εκείνη την ημέρα μπορείτε να φτιάξετε μια δική σας προσωρινή αντένδειξη (πχ "διάβασα σε έγκυρο σάιτ ότι το νέο εμβόλιο του κορωνοϊού κάνει κακή αλληλεπίδραση με μπάμιες" ).
Επικαιροποιημένο εμβόλιο κορωνοϊού- είναι πλέον διαθέσιμο, τα ραντεβού ξεκινάνε από την Παρασκευή16 Οκτωβρίου και μετά, ως XFG εμφανίζεται στο σύστημα.
Τα εμβόλια είναι διαθέσιμα για κάθε ενήλικο από όσο βλέπω- ανεξάρτητα από την σύσταση του ΕΟΔΥ για συγκεκριμένες ομάδες: ηλικία 60+, μικρότερες ηλικίες με υποκείμενα νοσήματα που επάγουν αυξημένο κίνδυνο σοβαρής νόσησης , επαγγελματίες υγείας.
Το εμβόλιο είναι προσαρμοσμένο στο στέλεχος XFG που κυριάρχησε τους πρώτους μήνες του 2026- έχουμε προδημοσίευση [σύνδεσμος στο πρώτο σχόλιο] εδώ και λίγες μέρες που δείχνει ότι το συγκεκριμένο εμβόλιο αυξάνει τα επίπεδα των αντισωμάτων κατά διαφόρων τύπων του ιού, περιλαμβανομένων και αυτών που κυκλοφορούν τώρα όπως τα στελέχη PJ που μοιάζουν λίγο διαφορετικά- σε μικρότερο βαθμό και για ένα ΒΑ.3.2 που σέρνεται ανά τον κόσμο σαν εξελικτικός μονόκερος εδώ και δύο χρόνια αλλά δεν θα επικρατήσει για να μας προβληματίσει.
Άρα, διαθέσιμο το εμβόλιο, προγραμματίζετε, έχει αυξητικές τάσεις η κυκλοφορία του ιού, ακόμη κι αν επίσημα δηλώνονται μόνο 130 κρούσματα την ημέρα. Και ακόμη κι αν οι θάνατοι πλέον είναι η εξαίρεση, η επιβάρυνση της υγείας, είτε μέσω επιπλοκών σε ευπαθείς ή long covid, παραμένει ενδεχόμενη. Κάθε χρόνο, η επικαιροποίηση του εμβολιασμού προσφέρει μια αξιόλογη προστασία από την ανάγκη νοσηλείας/ ΜΕΘ και τον θάνατο, και εν μέρει περιορίζει και την μετάδοση του ιού- οι σχετικές μελέτες υπάρχουν σε προηγούμενες αναρτήσεις.
Τα εμβόλια για τον κορωνοϊό γίνονται σε εμβολιαστικά κέντρα και πάλι, όχι σε φαρμακεία όπως της γρίπης (που είναι κι αυτά διαθέσιμα εδώ και λίγες μέρες), κάτι που αποτελεί πρόβλημα στην απρόσκοπτη πρόσβαση, το κατανοούμε όλοι (αλλά δεν επιλύθηκε...) .
'Ατομα που λαμβάνουν κάποια ανοσοκατασταλτική αγωγή (είτε για αυτοάνοσο ή νεοπλασία) πρέπει να προσαρμόσουν τον χρονισμό του εμβολιασμού με την αγωγή τους, σε συνεννόηση με τον θεράποντα ιατρό τους.
Επιτρέπεται η κατανάλωση αυγών, ψαριών, σοκολάτας, ξηρών καρπών κτλ μετά τον εμβολιασμό. Αν δεν σας αρέσει το φαγητό στο σπίτι εκείνη την ημέρα μπορείτε να φτιάξετε μια δική σας προσωρινή αντένδειξη (πχ "διάβασα σε έγκυρο σάιτ ότι το νέο εμβόλιο του κορωνοϊού κάνει κακή αλληλεπίδραση με μπάμιες" ).
47
Χρήσιμες πληροφορίες / Απ: Το Επαγγελματικό Ταμείο του ΙΣΘ .
« Τελευταίο μήνυμα από Argirios Argiriou στις 14 Οκτωβρίου 2026, 19:26:31 »Στις 14/10/2026 έστειλα την παρακάτω ερώτηση στο ΤΕΑ ΙΣΘ:
Και μια τελευταία ερώτηση:
Μπορώ, αν συνεχίσω να εργάζομαι και μετά τα 67, να συνεχίσω να πληρώνω εισφορές στο ΤΕΑ ΙΣΘ και μετά τα 67;
Αργύριος Αργυρίου
Γενικός - Οικογενειακός Ιατρός
Καβάλα
Ιδρυτικό μέλος του ΤΕΑ ΙΣΘ.
Και μετά από λίγη ώρα το ΤΕΑ ΙΣΘ μου απάντησε ως εξής:
Καλημέρα κύριε Αργυρίου !!
Φυσικά και μπορείτε.
Και μια τελευταία ερώτηση:
Μπορώ, αν συνεχίσω να εργάζομαι και μετά τα 67, να συνεχίσω να πληρώνω εισφορές στο ΤΕΑ ΙΣΘ και μετά τα 67;
Αργύριος Αργυρίου
Γενικός - Οικογενειακός Ιατρός
Καβάλα
Ιδρυτικό μέλος του ΤΕΑ ΙΣΘ.
Και μετά από λίγη ώρα το ΤΕΑ ΙΣΘ μου απάντησε ως εξής:
Καλημέρα κύριε Αργυρίου !!
Φυσικά και μπορείτε.
48
Εργασία στον ιδιωτικό τομέα (αυτοαπασχόληση) / Απ: Οργάνωση - Εξοπλισμός ιδιωτικού ιατρείου
« Τελευταίο μήνυμα από Argirios Argiriou στις 14 Οκτωβρίου 2026, 16:31:12 »49
Πολιτική και Κοινωνικά Θέματα / Απ: Οι άστεγοι στην Ελλάδα.
« Τελευταίο μήνυμα από Argirios Argiriou στις 13 Οκτωβρίου 2026, 20:41:53 »συνέχεια...
Οι ανάγκες όμως της αστεγίας στην Αθήνα είναι μεγάλες και επείγουσες. Για πολλούς, καθημερινά πράγματα που θεωρούνται αυτονόητα δεν είναι δεδομένα. Ο Ματθαίος είναι ένας από αυτούς. Δεν τον απασχόλησε αν θα δημοσιευτεί το όνομά του. Δεν θέλησε, όμως, να μας πει πώς βρέθηκε στον δρόμο. Πρώην ναυτικός, 50 ετών σήμερα, είναι άστεγος εδώ και δεκαπέντε χρόνια. «Οι αποφάσεις που παίρνει ένας άνθρωπος στη ζωή του τον φέρνουν σε κάποιες καταστάσεις. Αυτές που πήρα εγώ δεν ήταν οι σωστές και βρίσκομαι τώρα σ’ αυτήν την κατάσταση», λέει. Δέκα χρόνια έζησε στον δρόμο· τα τελευταία πέντε έχει εγκατασταθεί και έχει νοικοκυρέψει ένα παλιό παράπηγμα, στο οποίο, πριν από αυτόν, έμενε ένας άλλος άστεγος που έφυγε από τη ζωή. «Έχω ενημερώσει τις αρχές ότι θα το τακτοποιήσω για να μείνω», προσθέτει. «Έχω τα ρούχα μου, τα πράγματά μου. Όταν κοιμάσαι στον δρόμο, σε κλέβουν. Κι ας ξέρουν ότι δεν έχεις κάτι αξίας. Κι όμως, αυτό που έχεις, θα σ’ το πάρουν».
Για έξι χρόνια κοιμόταν σε παγκάκι, στην ίδια πλατεία όπου σήμερα διανυκτερεύει στο αυτοκίνητό του ένα ηλικιωμένο ζευγάρι. Τους φροντίζει όσο μπορεί. Όπως λέει, ο δήμος προσφέρει τα βασικά: φαγητό, ιατρική βοήθεια, ρούχα και κουβέρτες. Δεν αναζητά πια δουλειά και είναι χρήστης. Στο δικό του αφήγημα, η αστεγία είναι μια μακρά και σκληρή εμπειρία επιβίωσης, μοναξιάς και αποδοχής, μέσα στην οποία, όπως λέει, οι άνθρωποι γίνονται κι αυτοί σκληροί.
Δεν είναι ορατοί οι σύνδεσμοι (links). Εγγραφή ή Είσοδος
Οι ανάγκες όμως της αστεγίας στην Αθήνα είναι μεγάλες και επείγουσες. Για πολλούς, καθημερινά πράγματα που θεωρούνται αυτονόητα δεν είναι δεδομένα. Ο Ματθαίος είναι ένας από αυτούς. Δεν τον απασχόλησε αν θα δημοσιευτεί το όνομά του. Δεν θέλησε, όμως, να μας πει πώς βρέθηκε στον δρόμο. Πρώην ναυτικός, 50 ετών σήμερα, είναι άστεγος εδώ και δεκαπέντε χρόνια. «Οι αποφάσεις που παίρνει ένας άνθρωπος στη ζωή του τον φέρνουν σε κάποιες καταστάσεις. Αυτές που πήρα εγώ δεν ήταν οι σωστές και βρίσκομαι τώρα σ’ αυτήν την κατάσταση», λέει. Δέκα χρόνια έζησε στον δρόμο· τα τελευταία πέντε έχει εγκατασταθεί και έχει νοικοκυρέψει ένα παλιό παράπηγμα, στο οποίο, πριν από αυτόν, έμενε ένας άλλος άστεγος που έφυγε από τη ζωή. «Έχω ενημερώσει τις αρχές ότι θα το τακτοποιήσω για να μείνω», προσθέτει. «Έχω τα ρούχα μου, τα πράγματά μου. Όταν κοιμάσαι στον δρόμο, σε κλέβουν. Κι ας ξέρουν ότι δεν έχεις κάτι αξίας. Κι όμως, αυτό που έχεις, θα σ’ το πάρουν».
Για έξι χρόνια κοιμόταν σε παγκάκι, στην ίδια πλατεία όπου σήμερα διανυκτερεύει στο αυτοκίνητό του ένα ηλικιωμένο ζευγάρι. Τους φροντίζει όσο μπορεί. Όπως λέει, ο δήμος προσφέρει τα βασικά: φαγητό, ιατρική βοήθεια, ρούχα και κουβέρτες. Δεν αναζητά πια δουλειά και είναι χρήστης. Στο δικό του αφήγημα, η αστεγία είναι μια μακρά και σκληρή εμπειρία επιβίωσης, μοναξιάς και αποδοχής, μέσα στην οποία, όπως λέει, οι άνθρωποι γίνονται κι αυτοί σκληροί.
Δεν είναι ορατοί οι σύνδεσμοι (links). Εγγραφή ή Είσοδος
50
Πολιτική και Κοινωνικά Θέματα / Απ: Οι άστεγοι στην Ελλάδα.
« Τελευταίο μήνυμα από Argirios Argiriou στις 13 Οκτωβρίου 2026, 20:40:59 »συνέχεια...
Η Ασήμω Φούντζουλα, αντιδήμαρχος Κοινωνικής Αλληλεγγύης του Δήμου Αθηναίων, μας λέει ότι τον Οκτώβριο πραγματοποιήθηκε, σε συνεργασία με το Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, μια νέα καταγραφή αστέγων στην πόλη. Αν και δεν υπάρχουν ακόμη επίσημα αποτελέσματα, ο αριθμός τους εκτιμάται περίπου στα 1.000 άτομα. «Η κοινωνία των αστέγων αντικατοπτρίζει τη γενική κοινωνία: Έλληνες και αλλοδαποί, χρήστες και μη χρήστες, νεόπτωχοι, άνθρωποι με ψυχικά νοσήματα, άνθρωποι που πετάχτηκαν έξω από το σπίτι τους και δεν έχουν πού να μείνουν», αναφέρει.
Πρόσθεσε ότι ολοένα και περισσότεροι άνθρωποι ζουν πλέον σε αυτοκίνητα, σε παραπήγματα ή ακατοίκητα κτίρια: «Αυτοί είναι κυρίως Έλληνες που δεν μπορούν να πληρώσουν το ενοίκιο». Όπως εξήγησε, η ομάδα του Streetwork, με 25 άτομα, κινείται καθημερινά στους δρόμους, με αυτοκίνητα ή πεζή, προσφέροντας τρόφιμα, φάρμακα και φροντίδα σε όσους έχουν ανάγκη. Βάσει των πιο πρόσφατων στοιχείων του δήμου Αθηναίων, η διεπιστημονική ομάδα Streetwork του ΚΥΑΔΑ εξυπηρετεί αυτή τη στιγμή περίπου 1.400 άτομα που ζουν σε συνθήκες επισφάλειας. Λιγότεροι από τους μισούς είναι «rough sleepers», δηλαδή άστεγοι που κοιμούνται κυριολεκτικά στον δρόμο ή σε ακατάλληλους χώρους. Οι υπόλοιποι διαμένουν προσωρινά σε ακατάλληλες κατοικίες ή φιλοξενούνται από συγγενείς και φίλους. Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχει δημοσιοποιήσει ο δήμος, το πρώτο εννιάμηνο του 2025 πραγματοποιήθηκαν 4.353 παρεμβάσεις και προσφέρθηκαν σχεδόν 8.650 υπηρεσίες, από άμεση φροντίδα μέχρι ένταξη σε στεγαστικά προγράμματα.
Κατά την ίδια περίοδο, 48 άτομα εντάχθηκαν σε στεγαστικές δομές του δήμου και περισσότερα από 330 παραπέμφθηκαν σε αντίστοιχες δομές άλλων φορέων. Καθώς τα στοιχεία του δήμου Αθηναίων δείχνουν ότι οι υπηρεσίες του βρίσκονται σε εγρήγορση, ρωτάμε την αρμόδια αντιδήμαρχο γιατί οι άστεγοι στην πόλη συνεχίζουν να είναι τόσο πολλοί. Μας απαντάει ότι «το να πάρεις έναν άνθρωπο από τον δρόμο δεν είναι μια απλή υπόθεση. Χρειάζεται εισαγγελική παραγγελία και η συνδρομή της αστυνομίας για να οδηγηθεί κάποιος σε κάποια δομή φιλοξενίας». Και προσθέτει πως, παρότι ο δήμος Αθηναίων διαθέτει σήμερα το Πολυδύναμο Κέντρο Αστέγων που φιλοξενεί περίπου 190 ανθρώπους, οι ανάγκες παραμένουν τεράστιες: «Δεν αρκεί μόνο η δική μας προσπάθεια. Χρειάζεται ένα ολοκληρωμένο σύστημα υποστήριξης».
Μας λέει πως καμία δημοτική δομή δεν μπορεί να ανταποκριθεί αποτελεσματικά χωρίς συνεργασία: «Ο δήμος πρέπει να έχει μία πολύ καλή συνεργασία με το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη και το υπουργείο Υγείας. Μόνος του δεν μπορεί να λύσει το πρόβλημα των αστέγων που ζουν στους δρόμους, γιατί οι περισσότεροι έχουν προβλήματα υγείας». Στην πράξη, αυτή η συνεργασία συχνά δοκιμάζεται, όπως λέει. «Έχουμε προβλήματα με τα νοσοκομεία. Δεν τους δέχονται. Στέλνεις έναν άνθρωπο με ασθενοφόρο και σ’ τον επιστρέφουν πίσω. Στο τελευταίο κύμα μεγάλου ψύχους, είχαμε έναν κύριο με πυρετό, λόγω γρίπης τύπου Α. Τον στείλαμε στο νοσοκομείο αλλά δεν τον δέχτηκαν, τον έστειλαν ξανά στον θάλαμο αστέγων. Ξαναπήραμε τηλέφωνο, αστράψαμε, βροντήξαμε, και τότε ήρθαν και τον πήραν για να τον νοσηλεύσουν», περιγράφει.
Κεντρικό ρόλο στο δίκτυο υποστήριξης έχει το Πολυδύναμο Κέντρο Αστέγων στην πλατεία Βάθη, όπου λειτουργούν ένα Ανοικτό Κέντρο Ημέρας, υπνωτήριο και δύο ξενώνες. Εκεί φιλοξενούνται καθημερινά 200 άτομα για διάστημα έως 12 μηνών, ακολουθώντας ατομικό σχέδιο επανένταξης, ενώ πάνω από 150 άτομα εξυπηρετούνται καθημερινά στο κέντρο ημέρας για γεύμα, μπάνιο και υποστήριξη. Το Πολυδύναμο Κέντρο Αστέγων δημιουργήθηκε επί δημαρχίας Μπακογιάννη, το 2020, ως μια συγκροτημένη προσπάθεια να οργανωθεί πιο συστηματικά η φροντίδα και η φιλοξενία των αστέγων στην Αθήνα. Συνδυάζοντας υπνωτήριο, ξενώνες και κέντρο ημέρας στον ίδιο χώρο, σχεδιάστηκε για να καλύψει το κενό μίας ενιαίας αντιμετώπισης, παρέχοντας στοχευμένες υπηρεσίες για ανθρώπους σε συνθήκες ακραίας φτώχειας. Την ίδια χρονιά, λειτούργησε και μια εξειδικευμένη Δομή Φιλοξενίας για άστεγους χρήστες ψυχοδραστικών ουσιών, σε συνεργασία με τον ΟΚΑΝΑ και το ΚΕΘΕΑ. Η δομή αυτή μπορεί να φιλοξενήσει έως και 70 άτομα και προσφέρει υποστηρικτικές υπηρεσίες, με στόχο τη σταθεροποίηση και την προώθησή τους σε θεραπευτικά προγράμματα.
Τον περασμένο Μάρτιο το Πολυδύναμο Κέντρο Αστέγων βρέθηκε στο προσκήνιο της δημοσιότητας για τους λάθους λόγους. Εντοπίστηκαν προβλήματα στη διαχείριση, τη συντήρηση, την υγιεινή και την επάρκεια στη στελέχωση των υπηρεσιών του έπειτα από αυτοψία του Συνηγόρου του Πολίτη. Ο ανεξάρτητος θεσμός, με επιστολή του προς τον δήμο, εξέφρασε σοβαρές επιφυλάξεις για τις συνθήκες διαβίωσης των αστέγων στη δομή, ζητώντας ακόμη και τη σφράγισή της για απολύμανση, επισκευές και επανεκκίνηση της λειτουργίας της. Το κλιμάκιο του Συνηγόρου κατέγραψε σοβαρά προβλήματα στις συνθήκες υγιεινής και ασφάλειας: κοριοί, τρωκτικά, ανεπαρκής καθαριότητα, ελλείψεις προσωπικού και δυσκολίες στην προσβασιμότητα.
Ο δήμος, απαντώντας, αναγνώρισε ορισμένες δυσλειτουργίες, εξήγησε ότι εφαρμόζονται πρωτόκολλα καθαρισμού και απεντόμωσης, ενώ σημείωσε πως ορισμένα προβλήματα επανεμφανίζονται λόγω εξωτερικών παραγόντων και παλαιότητας του κτιρίου. Τόνισε επίσης ότι η δομή λειτουργεί βάσει νομοθεσίας, διαθέτει επαρκές ιατρικό και ψυχοκοινωνικό προσωπικό, ενώ προχωρά σε διαγωνισμό για επιπλέον υπηρεσίες καθαριότητας. Σχετικά με την εξέλιξη της υπόθεσης, η αντιδήμαρχος Κοινωνικής Αλληλεγγύης σημειώνει ότι στο Πολυδύναμο Κέντρο Αστέγων εφαρμόζονται συγκεκριμένα πρωτόκολλα, τα οποία, όπως διαβεβαιώνει, γίνεται προσπάθεια να τηρούνται αυστηρά. «Πρόκειται για Κέντρο Αστέγων και όχι για δομή παιδιών. Έχουμε να διαχειριστούμε ενήλικες ανθρώπους, με πολύ σύνθετες συμπεριφορές», λέει.
Όπως εξηγεί, στην καθημερινή λειτουργία της δομής προκύπτουν δυσκολίες που δεν σχετίζονται μόνο με τις υποδομές: «Υπάρχουν περιπτώσεις ανθρώπων που δεν πλένονται, που δεν πετούν τα σκουπίδια τους, που φέρνουν σακούλες από τον δρόμο και τις βάζουν μέσα στους θαλάμους. Αυτά τα φαινόμενα τα έχουμε αντιμετωπίσει και συνεχίζουμε να τα αντιμετωπίζουμε. Από εκεί ξεκινούν πολλά προβλήματα». Ζητήματα, όπως λέει, για τη λειτουργία του Κέντρου, δημιουργούνται και από την έλλειψη προσωπικού: «Στο Πολυδύναμο δεν υπάρχει μόνιμο προσωπικό. Όλοι εργάζονται με συμβάσεις ορισμένου χρόνου ή μίσθωσης έργου, ετήσιες, δεκάμηνες, που εναλλάσσονται. Αυτό δεν θα έπρεπε να συμβαίνει σε τέτοιες δομές», τονίζει. Όπως εξηγεί, το καθεστώς αυτό δυσκολεύει σοβαρά τον προγραμματισμό και τον κεντρικό σχεδιασμό του δήμου για τη στελέχωση του Πολυδύναμου Κέντρου Αστέγων.
Το πρόγραμμα «Στέγαση και Εργασία» για τους άστεγους
Μία πολιτική που, σύμφωνα με αρκετούς από τους ανθρώπους με τους οποίους μιλήσαμε, έχει ουσιαστική σημασία, είναι το πρόγραμμα «Στέγαση και Εργασία», το οποίο απευθύνεται αποκλειστικά στην κοινωνική ομάδα των αστέγων. Η φιλοσοφία του βασίζεται στο μοντέλο housing first/led, όπου η εξασφάλιση κατοικίας αποτελεί το πρώτο και θεμελιώδες βήμα, πλαισιωμένο από ψυχοκοινωνική στήριξη και εργασιακή ένταξη.
Το πρόγραμμα στοχεύει στην άμεση μετάβαση των αστέγων σε αυτόνομη διαβίωση, παρέχοντας υπηρεσίες στέγασης, ψυχοκοινωνικής στήριξης, εργασιακής επανένταξης και διασύνδεσης με τις υπάρχουσες πολιτικές επιδοματικής στήριξης. Προβλέπει επιδότηση ενοικίου για 24 μήνες, κάλυψη δαπανών οικοσκευής, ΔΕΚΟ, λειτουργικών αναγκών και επισκευών φθορών, καθώς και επιδότηση εργασίας για 12 μήνες.
Το πρόγραμμα υλοποιήθηκε αρχικά το 2014 υπό τον τίτλο «Στέγαση και Επανένταξη», και ακολούθως το 2018. Από το 2020, έχει θεσμοθετηθεί ως μόνιμη δημόσια πολιτική καταπολέμησης της έλλειψης στέγης, με πρόβλεψη για εφαρμογή ανά διετία από πόρους του κρατικού προϋπολογισμού. Το πρόγραμμα προκηρύσσεται κάθε δύο χρόνια από το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης και υλοποιείται από 43 δήμους της χώρας, ενώ διαχειριστική Αρχή είναι ο ΟΠΕΚΑ.
Πανελλαδικά, πραγματοποιείται μέσω 41 συμπράξεων, στις οποίες συμμετέχουν συνολικά 89 δήμοι, 3 Κέντρα Κοινωνικής Πρόνοιας και ο Εθνικός Οργανισμός Πρόληψης και Αντιμετώπισης των Εξαρτήσεων, σε συνεργασία με Αναπτυξιακές Εταιρείες ΟΤΑ και πιστοποιημένα ΝΠΙΔ παροχής κοινωνικών υπηρεσιών.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας που δόθηκαν στη LiFO, το πρόγραμμα έχει εγκριθεί για 853 νοικοκυριά, τα οποία αντιστοιχούν σε 1.855 ωφελούμενους σε όλη τη χώρα. Από αυτούς, έχουν ήδη στεγαστεί 547 νοικοκυριά και 1.044 ωφελούμενοι, δηλαδή περίπου δύο στα τρία εγκεκριμένα νοικοκυριά έχουν εξασφαλίσει κατοικία.
Από τους ήδη στεγασμένους, οι 186 είναι παιδιά (0-17 ετών), στοιχείο που, σύμφωνα με το υπουργείο, καταδεικνύει ότι η παρέμβαση αφορά σε σημαντικό βαθμό οικογένειες με ανήλικα μέλη. Στο πρόγραμμα έχουν ενταχθεί επίσης 91 άτομα, τα οποία, κατά την καταγραφή τους από τις κοινωνικές υπηρεσίες, διέμεναν κυριολεκτικά στον δρόμο. Όπως σημειώνεται, «η ένταξή τους προϋπέθετε συστηματική εργασία πεδίου από κοινωνικούς λειτουργούς, για τον εντοπισμό, την οικοδόμηση σχέσης εμπιστοσύνης και τη σταδιακή αποδοχή της προοπτικής στέγασης». Σύμφωνα με το υπουργείο, τα δεδομένα δείχνουν ότι το πρόγραμμα λειτουργεί προληπτικά, προτού η αστεγία οδηγήσει σε διαβίωση στον δρόμο. Συγκεκριμένα, το 37,83% των νοικοκυριών, πριν από την ένταξη, διέμενε σε ακατάλληλα καταλύματα, το 20,22% ήταν υπό έξωση, ενώ το 12,23% φιλοξενούνταν προσωρινά από ανάγκη. Αυτό σημαίνει ότι η παρέμβαση ανακόπτει τη διολίσθηση προς την ακραία αστεγία.
Η αστεγία, όπως αποτυπώνεται στα στοιχεία του προγράμματος, συνδέεται με σύνθετες μορφές κοινωνικής ευαλωτότητας: στο 23,34% των νοικοκυριών υπάρχει μέλος ΑμεΑ ή χρονίως πάσχον, στο 10,36% μέλος που είναι θύμα βίας ή εμπορίας, στο 9,36% Ρομά, στο 6,74% μετανάστες ή πρόσφυγες και στο 4,53% άτομα σε απεξάρτηση. Στη διεπιστημονική ομάδα συμμετέχει, όπου προβλέπεται, και υποστηρικτής ομοτίμων (peer supporter), δηλαδή άτομο που έχει υπάρξει ωφελούμενος σε προηγούμενο κύκλο του προγράμματος και αξιοποιεί τη βιωμένη εμπειρία του για την προσέγγιση και ενδυνάμωση των αστέγων.
Για τον δήμο Αθηναίων, το συγκεκριμένο πρόγραμμα υλοποιείται από την Εταιρεία Ανάπτυξης & Τουριστικής Προβολής Αθηνών, που είναι φορέας του κεντρικού δήμου. Η κριτική που έχει ασκηθεί στον δήμο είναι ότι τρέχει το πρόγραμμα με αργούς ρυθμούς. Τον περασμένο Οκτώβριο, η Δόμνα Μιχαηλίδου, υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, ανέφερε ότι ο δήμος Αθηναίων δεν κατάφερε να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις του στο πλαίσιο του προγράμματος «Στέγαση και Εργασία» και «έμεινε πίσω» σε σχέση με τον δήμο Θεσσαλονίκης. Ο δήμος ισχυρίστηκε ότι η σύγκριση δεν είναι ακριβής, καθώς στη Θεσσαλονίκη χρηματοδοτείται η αξιοποίηση δημόσιων ακινήτων, ενώ στην Αθήνα, το υπουργείο περιορίζει τη χρηματοδότηση μόνο σε ιδιωτικά ακίνητα. Υποστήριξε επίσης ότι ο δήμος έχει καταθέσει πολλαπλά αιτήματα προς το υπουργείο για επέκταση της δυνατότητας στέγασης και σε δημοτικά κτίρια ή ακίνητα ΝΠΙΔ, ιδρυμάτων και κοινωφελών οργανισμών, τα οποία απορρίφθηκαν.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιοποίησε ο δήμος Αθηναίων, μέχρι τον Οκτώβριο του 2025, είχαν ενταχθεί στο πρόγραμμα 15 ακίνητα, είχαν υπογραφεί όλα τα συμφωνητικά με τους ιδιοκτήτες, εννέα από αυτά είχαν ολοκληρώσει τις εργασίες ανακαίνισης και κρίθηκαν έτοιμα προς διάθεση. Είχαν πραγματοποιηθεί 30 αυτοψίες και πληρωμές άνω των 100.000 ευρώ για προκαταβολές και εργασίες. Ο δήμος υποστήριξε ότι εφαρμόστηκε και επικοινωνιακή καμπάνια για την προσέλκυση ιδιοκτητών, χωρίς όμως σημαντική ανταπόκριση, αποδίδοντας τις καθυστερήσεις στο περιοριστικό πλαίσιο που έχει τεθεί από το υπουργείο.
Η Ασήμω Φούντζουλα, αντιδήμαρχος Κοινωνικής Αλληλεγγύης του Δήμου Αθηναίων, μας λέει ότι τον Οκτώβριο πραγματοποιήθηκε, σε συνεργασία με το Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, μια νέα καταγραφή αστέγων στην πόλη. Αν και δεν υπάρχουν ακόμη επίσημα αποτελέσματα, ο αριθμός τους εκτιμάται περίπου στα 1.000 άτομα. «Η κοινωνία των αστέγων αντικατοπτρίζει τη γενική κοινωνία: Έλληνες και αλλοδαποί, χρήστες και μη χρήστες, νεόπτωχοι, άνθρωποι με ψυχικά νοσήματα, άνθρωποι που πετάχτηκαν έξω από το σπίτι τους και δεν έχουν πού να μείνουν», αναφέρει.
Πρόσθεσε ότι ολοένα και περισσότεροι άνθρωποι ζουν πλέον σε αυτοκίνητα, σε παραπήγματα ή ακατοίκητα κτίρια: «Αυτοί είναι κυρίως Έλληνες που δεν μπορούν να πληρώσουν το ενοίκιο». Όπως εξήγησε, η ομάδα του Streetwork, με 25 άτομα, κινείται καθημερινά στους δρόμους, με αυτοκίνητα ή πεζή, προσφέροντας τρόφιμα, φάρμακα και φροντίδα σε όσους έχουν ανάγκη. Βάσει των πιο πρόσφατων στοιχείων του δήμου Αθηναίων, η διεπιστημονική ομάδα Streetwork του ΚΥΑΔΑ εξυπηρετεί αυτή τη στιγμή περίπου 1.400 άτομα που ζουν σε συνθήκες επισφάλειας. Λιγότεροι από τους μισούς είναι «rough sleepers», δηλαδή άστεγοι που κοιμούνται κυριολεκτικά στον δρόμο ή σε ακατάλληλους χώρους. Οι υπόλοιποι διαμένουν προσωρινά σε ακατάλληλες κατοικίες ή φιλοξενούνται από συγγενείς και φίλους. Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχει δημοσιοποιήσει ο δήμος, το πρώτο εννιάμηνο του 2025 πραγματοποιήθηκαν 4.353 παρεμβάσεις και προσφέρθηκαν σχεδόν 8.650 υπηρεσίες, από άμεση φροντίδα μέχρι ένταξη σε στεγαστικά προγράμματα.
Κατά την ίδια περίοδο, 48 άτομα εντάχθηκαν σε στεγαστικές δομές του δήμου και περισσότερα από 330 παραπέμφθηκαν σε αντίστοιχες δομές άλλων φορέων. Καθώς τα στοιχεία του δήμου Αθηναίων δείχνουν ότι οι υπηρεσίες του βρίσκονται σε εγρήγορση, ρωτάμε την αρμόδια αντιδήμαρχο γιατί οι άστεγοι στην πόλη συνεχίζουν να είναι τόσο πολλοί. Μας απαντάει ότι «το να πάρεις έναν άνθρωπο από τον δρόμο δεν είναι μια απλή υπόθεση. Χρειάζεται εισαγγελική παραγγελία και η συνδρομή της αστυνομίας για να οδηγηθεί κάποιος σε κάποια δομή φιλοξενίας». Και προσθέτει πως, παρότι ο δήμος Αθηναίων διαθέτει σήμερα το Πολυδύναμο Κέντρο Αστέγων που φιλοξενεί περίπου 190 ανθρώπους, οι ανάγκες παραμένουν τεράστιες: «Δεν αρκεί μόνο η δική μας προσπάθεια. Χρειάζεται ένα ολοκληρωμένο σύστημα υποστήριξης».
Μας λέει πως καμία δημοτική δομή δεν μπορεί να ανταποκριθεί αποτελεσματικά χωρίς συνεργασία: «Ο δήμος πρέπει να έχει μία πολύ καλή συνεργασία με το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη και το υπουργείο Υγείας. Μόνος του δεν μπορεί να λύσει το πρόβλημα των αστέγων που ζουν στους δρόμους, γιατί οι περισσότεροι έχουν προβλήματα υγείας». Στην πράξη, αυτή η συνεργασία συχνά δοκιμάζεται, όπως λέει. «Έχουμε προβλήματα με τα νοσοκομεία. Δεν τους δέχονται. Στέλνεις έναν άνθρωπο με ασθενοφόρο και σ’ τον επιστρέφουν πίσω. Στο τελευταίο κύμα μεγάλου ψύχους, είχαμε έναν κύριο με πυρετό, λόγω γρίπης τύπου Α. Τον στείλαμε στο νοσοκομείο αλλά δεν τον δέχτηκαν, τον έστειλαν ξανά στον θάλαμο αστέγων. Ξαναπήραμε τηλέφωνο, αστράψαμε, βροντήξαμε, και τότε ήρθαν και τον πήραν για να τον νοσηλεύσουν», περιγράφει.
Κεντρικό ρόλο στο δίκτυο υποστήριξης έχει το Πολυδύναμο Κέντρο Αστέγων στην πλατεία Βάθη, όπου λειτουργούν ένα Ανοικτό Κέντρο Ημέρας, υπνωτήριο και δύο ξενώνες. Εκεί φιλοξενούνται καθημερινά 200 άτομα για διάστημα έως 12 μηνών, ακολουθώντας ατομικό σχέδιο επανένταξης, ενώ πάνω από 150 άτομα εξυπηρετούνται καθημερινά στο κέντρο ημέρας για γεύμα, μπάνιο και υποστήριξη. Το Πολυδύναμο Κέντρο Αστέγων δημιουργήθηκε επί δημαρχίας Μπακογιάννη, το 2020, ως μια συγκροτημένη προσπάθεια να οργανωθεί πιο συστηματικά η φροντίδα και η φιλοξενία των αστέγων στην Αθήνα. Συνδυάζοντας υπνωτήριο, ξενώνες και κέντρο ημέρας στον ίδιο χώρο, σχεδιάστηκε για να καλύψει το κενό μίας ενιαίας αντιμετώπισης, παρέχοντας στοχευμένες υπηρεσίες για ανθρώπους σε συνθήκες ακραίας φτώχειας. Την ίδια χρονιά, λειτούργησε και μια εξειδικευμένη Δομή Φιλοξενίας για άστεγους χρήστες ψυχοδραστικών ουσιών, σε συνεργασία με τον ΟΚΑΝΑ και το ΚΕΘΕΑ. Η δομή αυτή μπορεί να φιλοξενήσει έως και 70 άτομα και προσφέρει υποστηρικτικές υπηρεσίες, με στόχο τη σταθεροποίηση και την προώθησή τους σε θεραπευτικά προγράμματα.
Τον περασμένο Μάρτιο το Πολυδύναμο Κέντρο Αστέγων βρέθηκε στο προσκήνιο της δημοσιότητας για τους λάθους λόγους. Εντοπίστηκαν προβλήματα στη διαχείριση, τη συντήρηση, την υγιεινή και την επάρκεια στη στελέχωση των υπηρεσιών του έπειτα από αυτοψία του Συνηγόρου του Πολίτη. Ο ανεξάρτητος θεσμός, με επιστολή του προς τον δήμο, εξέφρασε σοβαρές επιφυλάξεις για τις συνθήκες διαβίωσης των αστέγων στη δομή, ζητώντας ακόμη και τη σφράγισή της για απολύμανση, επισκευές και επανεκκίνηση της λειτουργίας της. Το κλιμάκιο του Συνηγόρου κατέγραψε σοβαρά προβλήματα στις συνθήκες υγιεινής και ασφάλειας: κοριοί, τρωκτικά, ανεπαρκής καθαριότητα, ελλείψεις προσωπικού και δυσκολίες στην προσβασιμότητα.
Ο δήμος, απαντώντας, αναγνώρισε ορισμένες δυσλειτουργίες, εξήγησε ότι εφαρμόζονται πρωτόκολλα καθαρισμού και απεντόμωσης, ενώ σημείωσε πως ορισμένα προβλήματα επανεμφανίζονται λόγω εξωτερικών παραγόντων και παλαιότητας του κτιρίου. Τόνισε επίσης ότι η δομή λειτουργεί βάσει νομοθεσίας, διαθέτει επαρκές ιατρικό και ψυχοκοινωνικό προσωπικό, ενώ προχωρά σε διαγωνισμό για επιπλέον υπηρεσίες καθαριότητας. Σχετικά με την εξέλιξη της υπόθεσης, η αντιδήμαρχος Κοινωνικής Αλληλεγγύης σημειώνει ότι στο Πολυδύναμο Κέντρο Αστέγων εφαρμόζονται συγκεκριμένα πρωτόκολλα, τα οποία, όπως διαβεβαιώνει, γίνεται προσπάθεια να τηρούνται αυστηρά. «Πρόκειται για Κέντρο Αστέγων και όχι για δομή παιδιών. Έχουμε να διαχειριστούμε ενήλικες ανθρώπους, με πολύ σύνθετες συμπεριφορές», λέει.
Όπως εξηγεί, στην καθημερινή λειτουργία της δομής προκύπτουν δυσκολίες που δεν σχετίζονται μόνο με τις υποδομές: «Υπάρχουν περιπτώσεις ανθρώπων που δεν πλένονται, που δεν πετούν τα σκουπίδια τους, που φέρνουν σακούλες από τον δρόμο και τις βάζουν μέσα στους θαλάμους. Αυτά τα φαινόμενα τα έχουμε αντιμετωπίσει και συνεχίζουμε να τα αντιμετωπίζουμε. Από εκεί ξεκινούν πολλά προβλήματα». Ζητήματα, όπως λέει, για τη λειτουργία του Κέντρου, δημιουργούνται και από την έλλειψη προσωπικού: «Στο Πολυδύναμο δεν υπάρχει μόνιμο προσωπικό. Όλοι εργάζονται με συμβάσεις ορισμένου χρόνου ή μίσθωσης έργου, ετήσιες, δεκάμηνες, που εναλλάσσονται. Αυτό δεν θα έπρεπε να συμβαίνει σε τέτοιες δομές», τονίζει. Όπως εξηγεί, το καθεστώς αυτό δυσκολεύει σοβαρά τον προγραμματισμό και τον κεντρικό σχεδιασμό του δήμου για τη στελέχωση του Πολυδύναμου Κέντρου Αστέγων.
Το πρόγραμμα «Στέγαση και Εργασία» για τους άστεγους
Μία πολιτική που, σύμφωνα με αρκετούς από τους ανθρώπους με τους οποίους μιλήσαμε, έχει ουσιαστική σημασία, είναι το πρόγραμμα «Στέγαση και Εργασία», το οποίο απευθύνεται αποκλειστικά στην κοινωνική ομάδα των αστέγων. Η φιλοσοφία του βασίζεται στο μοντέλο housing first/led, όπου η εξασφάλιση κατοικίας αποτελεί το πρώτο και θεμελιώδες βήμα, πλαισιωμένο από ψυχοκοινωνική στήριξη και εργασιακή ένταξη.
Το πρόγραμμα στοχεύει στην άμεση μετάβαση των αστέγων σε αυτόνομη διαβίωση, παρέχοντας υπηρεσίες στέγασης, ψυχοκοινωνικής στήριξης, εργασιακής επανένταξης και διασύνδεσης με τις υπάρχουσες πολιτικές επιδοματικής στήριξης. Προβλέπει επιδότηση ενοικίου για 24 μήνες, κάλυψη δαπανών οικοσκευής, ΔΕΚΟ, λειτουργικών αναγκών και επισκευών φθορών, καθώς και επιδότηση εργασίας για 12 μήνες.
Το πρόγραμμα υλοποιήθηκε αρχικά το 2014 υπό τον τίτλο «Στέγαση και Επανένταξη», και ακολούθως το 2018. Από το 2020, έχει θεσμοθετηθεί ως μόνιμη δημόσια πολιτική καταπολέμησης της έλλειψης στέγης, με πρόβλεψη για εφαρμογή ανά διετία από πόρους του κρατικού προϋπολογισμού. Το πρόγραμμα προκηρύσσεται κάθε δύο χρόνια από το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης και υλοποιείται από 43 δήμους της χώρας, ενώ διαχειριστική Αρχή είναι ο ΟΠΕΚΑ.
Πανελλαδικά, πραγματοποιείται μέσω 41 συμπράξεων, στις οποίες συμμετέχουν συνολικά 89 δήμοι, 3 Κέντρα Κοινωνικής Πρόνοιας και ο Εθνικός Οργανισμός Πρόληψης και Αντιμετώπισης των Εξαρτήσεων, σε συνεργασία με Αναπτυξιακές Εταιρείες ΟΤΑ και πιστοποιημένα ΝΠΙΔ παροχής κοινωνικών υπηρεσιών.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας που δόθηκαν στη LiFO, το πρόγραμμα έχει εγκριθεί για 853 νοικοκυριά, τα οποία αντιστοιχούν σε 1.855 ωφελούμενους σε όλη τη χώρα. Από αυτούς, έχουν ήδη στεγαστεί 547 νοικοκυριά και 1.044 ωφελούμενοι, δηλαδή περίπου δύο στα τρία εγκεκριμένα νοικοκυριά έχουν εξασφαλίσει κατοικία.
Από τους ήδη στεγασμένους, οι 186 είναι παιδιά (0-17 ετών), στοιχείο που, σύμφωνα με το υπουργείο, καταδεικνύει ότι η παρέμβαση αφορά σε σημαντικό βαθμό οικογένειες με ανήλικα μέλη. Στο πρόγραμμα έχουν ενταχθεί επίσης 91 άτομα, τα οποία, κατά την καταγραφή τους από τις κοινωνικές υπηρεσίες, διέμεναν κυριολεκτικά στον δρόμο. Όπως σημειώνεται, «η ένταξή τους προϋπέθετε συστηματική εργασία πεδίου από κοινωνικούς λειτουργούς, για τον εντοπισμό, την οικοδόμηση σχέσης εμπιστοσύνης και τη σταδιακή αποδοχή της προοπτικής στέγασης». Σύμφωνα με το υπουργείο, τα δεδομένα δείχνουν ότι το πρόγραμμα λειτουργεί προληπτικά, προτού η αστεγία οδηγήσει σε διαβίωση στον δρόμο. Συγκεκριμένα, το 37,83% των νοικοκυριών, πριν από την ένταξη, διέμενε σε ακατάλληλα καταλύματα, το 20,22% ήταν υπό έξωση, ενώ το 12,23% φιλοξενούνταν προσωρινά από ανάγκη. Αυτό σημαίνει ότι η παρέμβαση ανακόπτει τη διολίσθηση προς την ακραία αστεγία.
Η αστεγία, όπως αποτυπώνεται στα στοιχεία του προγράμματος, συνδέεται με σύνθετες μορφές κοινωνικής ευαλωτότητας: στο 23,34% των νοικοκυριών υπάρχει μέλος ΑμεΑ ή χρονίως πάσχον, στο 10,36% μέλος που είναι θύμα βίας ή εμπορίας, στο 9,36% Ρομά, στο 6,74% μετανάστες ή πρόσφυγες και στο 4,53% άτομα σε απεξάρτηση. Στη διεπιστημονική ομάδα συμμετέχει, όπου προβλέπεται, και υποστηρικτής ομοτίμων (peer supporter), δηλαδή άτομο που έχει υπάρξει ωφελούμενος σε προηγούμενο κύκλο του προγράμματος και αξιοποιεί τη βιωμένη εμπειρία του για την προσέγγιση και ενδυνάμωση των αστέγων.
Για τον δήμο Αθηναίων, το συγκεκριμένο πρόγραμμα υλοποιείται από την Εταιρεία Ανάπτυξης & Τουριστικής Προβολής Αθηνών, που είναι φορέας του κεντρικού δήμου. Η κριτική που έχει ασκηθεί στον δήμο είναι ότι τρέχει το πρόγραμμα με αργούς ρυθμούς. Τον περασμένο Οκτώβριο, η Δόμνα Μιχαηλίδου, υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, ανέφερε ότι ο δήμος Αθηναίων δεν κατάφερε να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις του στο πλαίσιο του προγράμματος «Στέγαση και Εργασία» και «έμεινε πίσω» σε σχέση με τον δήμο Θεσσαλονίκης. Ο δήμος ισχυρίστηκε ότι η σύγκριση δεν είναι ακριβής, καθώς στη Θεσσαλονίκη χρηματοδοτείται η αξιοποίηση δημόσιων ακινήτων, ενώ στην Αθήνα, το υπουργείο περιορίζει τη χρηματοδότηση μόνο σε ιδιωτικά ακίνητα. Υποστήριξε επίσης ότι ο δήμος έχει καταθέσει πολλαπλά αιτήματα προς το υπουργείο για επέκταση της δυνατότητας στέγασης και σε δημοτικά κτίρια ή ακίνητα ΝΠΙΔ, ιδρυμάτων και κοινωφελών οργανισμών, τα οποία απορρίφθηκαν.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιοποίησε ο δήμος Αθηναίων, μέχρι τον Οκτώβριο του 2025, είχαν ενταχθεί στο πρόγραμμα 15 ακίνητα, είχαν υπογραφεί όλα τα συμφωνητικά με τους ιδιοκτήτες, εννέα από αυτά είχαν ολοκληρώσει τις εργασίες ανακαίνισης και κρίθηκαν έτοιμα προς διάθεση. Είχαν πραγματοποιηθεί 30 αυτοψίες και πληρωμές άνω των 100.000 ευρώ για προκαταβολές και εργασίες. Ο δήμος υποστήριξε ότι εφαρμόστηκε και επικοινωνιακή καμπάνια για την προσέλκυση ιδιοκτητών, χωρίς όμως σημαντική ανταπόκριση, αποδίδοντας τις καθυστερήσεις στο περιοριστικό πλαίσιο που έχει τεθεί από το υπουργείο.
Τελευταία μηνύματα